Autoritetet ruse njoftuan se kanë tërhequr ambasadorin e tyre në Armeni për konsultime, duke e lidhur këtë hap me një sinjal proteste ndaj afrimit të Armenisë me Bashkimin Evropian. Lajmi u bë i ditur të shtunën, në një kohë kur marrëdhëniet mes Jerevanit dhe Moskës kanë shfaqur tensione të reja politike, sidomos në raport me kursin e qeverisë armene.
Sipas njoftimit zyrtar, ambasadori që është tërhequr nga detyra në Armeni është Sergei Kopyrkin. Referuar deklaratës së Ministrisë së Jashtme ruse, ai është thirrur në Moskë për konsultime, për shkak të hapave që, sipas palës ruse, udhëheqja armene po ndërmerr drejt afrimit me BE-në. Kjo lëvizje ruse, përveç dimensionit diplomatik, vjen edhe në një periudhë kur Armenia ka intensifikuar lidhjet me Perëndimin.
Armenia, vend në Kaukaz me rreth 3 milionë banorë, ka thelluar marrëdhëniet me Perëndimin vitet e fundit, pavarësisht se mbetet e lidhur ekonomikisht me Rusinë. Varësia e ekonomisë armene nga Moska është një element kyç që shpesh përmendet në diskutimet për orientimin e vendit, ndërsa qeveria armene, sipas zhvillimeve politike të viteve të fundit, ka kërkuar hapësira më të mëdha afrimi me strukturat evropiane.
Rusia e interpreton afrimin me BE si sinjal proteste
Përtej tërheqjes së ambasadorit, Rusia ka paralajmëruar edhe një çështje tjetër në kuadër të integrimeve që lidhen me ndikimin e saj rajonal. Unioni Ekonomik Euroaziatik, i udhëhequr nga Rusia, njoftoi të premten se do të shqyrtonte pezullimin e Armenisë, lidhur me kërkesën për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Ky paralajmërim shton presionin institucional mbi Jerevanin, në momentin kur vendi kërkon të përafrohet me BE-në.
Në skenën e brendshme politike të Armenisë, fushata zgjedhore po zhvillohet në prag të zgjedhjeve të qershorit. Në sondazhet e opinionit të raportuara, Partia e kryeministrit Nikol Pashinyan, i cili cilësohet pro-perëndimor, printe, duke lënë pas opozitën pro-ruse. Pashinyan erdhi në pushtet pas revolucionit të vitit 2018 dhe u rizgjodh në vitin 2021, ndërsa mbështetja për linjën e tij politike është shoqëruar edhe me interes nga aktorë ndërkombëtarë.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka mbështetur Pashinyanin. Në këtë kontekst, Rusia e ka ngritur qëndrimin e saj duke e parë afrimin e Armenisë me Perëndimin si një çështje që shkon përtej politikës së brendshme, duke përfshirë edhe ndikimin e huaj në hapësirën post-sovjetike.
Ndërsa Armenia e ka formuluar qartazi qëndrimin e saj për marrëdhëniet me Rusinë, Moska kërkon ta paraqesë situatën ndryshe. Armenia thotë se Rusia dështoi ta mbronte atë gjatë luftimeve me Azerbajxhanin fqinj. Konflikti lidhet me mosmarrëveshjet e gjata rreth Nagorno-Karabakut, një rajon ish-separatist me popullsi etnike armene, të cilën Azerbajxhani e rimori në vitin 2023. Për Armeninë, kjo përvojë ka qenë një element që e ka bërë Jerevanin të kërkojë mbështetje më të qëndrueshme dhe alternativa të tjera në arenën ndërkombëtare.
Nga ana tjetër, Rusia thotë se vendet perëndimore po ndërhyjnë në Armeni me qëllim të dobësimit të ndikimit rus në ish-Bashkimin Sovjetik. Me tërheqjen e ambasadorit Sergei Kopyrkin për konsultime, dhe paralajmërimin për shqyrtim të pezullimit nga Unioni Ekonomik Euroaziatik, Moska sinjalizon se do të monitorojë nga afër rrugën politike të Jerevanit. Kjo ndodh ndërkohë që Armenia vazhdon të lëvizë drejt afrimit me Bashkimin Evropian, një kurs që duket se ka shkaktuar reagime të drejtpërdrejta nga qendra e diplomacisë ruse.
Botuar fillimisht në Koha.net