Irani ka deklaruar se propozimi i tij për një marrëveshje paqeje me Shtetet e Bashkuara nuk është i tepruar, duke këmbëngulur se Uashingtoni po vazhdon të paraqesë kërkesa që Teherani i cilëson të paarsyeshme. Qëndrimi u bë publik në një moment kur tensionet mes dy palëve mbeten të larta dhe kur përgjigjja iraniane ndaj nismës amerikane për armëpushim është refuzuar ashpër nga presidenti amerikan Donald Trump. Teherani e paraqet paketën e vet si përpjekje për të siguruar të drejtat e tij, ndërsa Uashingtoni e ka cilësuar përgjigjen si të papranueshme.
Një ditë më parë, Teherani hodhi poshtë propozimin e Donald Trump për t’i dhënë fund luftës, duke argumentuar se pranimi i tij do të nënkuptonte “një nënshtrim” ndaj presidentit të SHBA-së. Ky formulim tregon se pala iraniane e sheh planin amerikan jo si marrëveshje të balancuar, por si një skemë që do ta vendoste Iranin në pozitë dorëzimi politik dhe strategjik. Në këtë kuadër, përgjigjja iraniane nuk u paraqit si refuzim i paqes, por si kundërshtim ndaj kushteve që Teherani i konsideron të papranueshme.
Donald Trump reagoi ndaj qëndrimit të Iranit përmes një postimi në Truth Social, ku e përshkroi përgjigjen iraniane si “PLOTËSISHT TË PAPRANUESHME”. Reagimi i tij e thelloi më tej përplasjen diplomatike, duke e vendosur procesin e propozuar për armëpushim në një fazë të re tensioni. Shtetet e Bashkuara kishin pritur një përgjigje nga Irani për propozimin e tyre të paqes, i cili, nëse do të miratohej, do t’i jepte fund zyrtarisht luftës. Megjithatë, refuzimi i Teheranit dhe kundërpërgjigjja e Trump tregojnë se hendeku mes palëve mbetet i madh.
Kërkesat e Iranit për paqe
Në një konferencë për shtyp të mbajtur sot, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baghaei, tha se Irani nuk po kërkon më shumë se garantimin e të drejtave të veta. Ai e paraqiti qasjen e Teheranit si një ofertë që përmban sugjerime “bujare dhe të përgjegjshme” për Shtetet e Bashkuara. Baghaei theksoi se propozimet iraniane nuk duhet të shihen si të tepruara, por si kërkesa që lidhen me përfundimin e luftës, heqjen e masave shtrënguese dhe krijimin e kushteve për siguri më të gjerë rajonale.
Kërkesat e Teheranit përfshijnë kompensimin për dëmet e luftës, përfundimin e bllokadës detare amerikane në Ngushticën e Hormuzit pa sulme të mëtejshme, si dhe heqjen e sanksioneve. Këto pika janë vendosur në qendër të pozicionit iranian, pasi Teherani i lidh drejtpërdrejt me stabilitetin ekonomik, lëvizjen e lirë detare dhe rikthimin e kontrollit mbi asetet financiare. Në këtë kontekst, çështja e Ngushticës së Hormuzit ka peshë të veçantë, sepse kalimi i sigurt në atë zonë është i lidhur me qarkullimin detar dhe me sigurinë në rajon.
Baghaei e përshkroi kërkesën iraniane si legjitime, duke e lidhur atë me ndaljen e konfliktit, largimin e bllokadës dhe zhbllokimin e aseteve të ngrira. Ai deklaroi: “Kërkesa jonë është legjitime: duke kërkuar fundin e luftës, heqjen e bllokadës dhe piraterisë [së SHBA-së] dhe lirimin e aseteve iraniane që janë ngrirë padrejtësisht në banka për shkak të presionit të SHBA-së.” Kjo deklaratë përmbledh qëndrimin e Teheranit se çështja nuk kufizohet vetëm te armëpushimi, por prek edhe pasojat financiare, bankare dhe tregtare të konfliktit dhe të presionit amerikan.
Zëdhënësi iranian përmendi gjithashtu sigurinë rajonale dhe kalimin nëpër Ngushticën e Hormuzit si pjesë të kërkesave të Teheranit. Ai tha: “Kalimi i sigurt përmes Ngushticës së Hormuzit dhe vendosja e sigurisë në rajon dhe në Liban ishin kërkesa të tjera të Iranit, të cilat konsiderohen një ofertë bujare dhe e përgjegjshme për sigurinë rajonale.” Me këtë qëndrim, Irani synon ta paraqesë paketën e vet jo vetëm si mbrojtje të interesave kombëtare, por edhe si pjesë të një formule më të gjerë për uljen e tensioneve. Megjithatë, pas reagimit të Trump dhe refuzimit të kushteve amerikane nga Teherani, rruga drejt një marrëveshjeje mbetet e paqartë.
Botuar fillimisht në Bota Sot