Ekonomia e Serbisë po përballet me sfida të shumta, ndërsa analizat e ekonomistëve dhe propozimet për ndryshim të kursit po kthehen në temë qendrore pas zgjedhjeve të fundit. Në këtë kontekst, pronari i kompanisë Bio Energy Point, Zoran Drakuliq, ka ngritur dyshime të forta lidhur me mënyrën sesi shifrat ekonomike po ndikohen nga “paratë e zeza” në sektorë të ndryshëm të ekonomisë serbe.
Drakuliq thekson se problemet nuk janë të natyrës së thjeshtë, por janë komplekse dhe kërkojnë një qasje më të thellë nga ekspertët. Ai argumenton se ekonomistët duhet të hartojnë një strategji të qartë për zhvillimin e sektorëve të caktuar, duke u fokusuar edhe te orientimi i investimeve në drejtimet që prodhojnë rritje të qëndrueshme, e jo në aktivitete që shtrembërojnë realitetin financiar.
Sipas deklarimeve të tij, ekonomia serbe karakterizohet nga prani e madhe e parasë informale dhe të padeklaruar. Ai ka vënë në qendër faktin se “në të gjithë ekonominë ka shumë para ‘të zeza’”, duke e lidhur këtë fenomen me dyshimet se shuma të mëdha po qarkullojnë pa transparencë dhe pa reflektim të saktë në bazën zyrtare të statistikave.
Drakuliq nënvizon se, pas ndryshimit të qeverisë, do të duhen veprime konkrete për të korrigjuar pasojat e politikave të mëparshme ekonomike. Ai ka paralajmëruar se duhet të ndryshohen “shumë nga politikat ekonomike”, të cilat, sipas tij, kanë sjellë pasoja negative në ekonomi. Këtu, ai e vendos theksin te nevoja për rishikim të kursit, në mënyrë që ekonomia të mos mbështetet në mekanizma që përfundojnë duke e deformuar panoramën e rritjes.
Një element tjetër i rëndësishëm në argumentin e Drakuliq ka të bëjë me efektet që këto praktika mund të kenë edhe në treguesit makroekonomik. Në titullin dhe narrativën e tij, dyshimi qendror është se “miliardat nga droga” po ndikojnë në mënyrën se si llogaritet produkti i brendshëm bruto (PBB) i Serbisë. Kjo sugjeron se ekonomia mund të duket më “e madhe” në shifra, por jo sepse rritet në mënyrë të shëndetshme, por për shkak të burimeve të dyshimta që hyjnë në qarkullim.
Dyshimet: miliarda nga droga mund të fryjnë PBB-në e Serbisë
Drakuliq e vendos këtë shqetësim edhe në planin politik dhe institucional. Ai shprehet se pas zgjedhjeve parlamentare të 25 tetorit duhet të ketë ndryshime të menjëhershme dhe se qasja ndaj ekonomisë duhet të riformulohet. Për të, një ekonomi funksionale kërkon jo vetëm masa të reja, por edhe orientim të saktë të investimeve dhe vëmendje ndaj sektorëve ku rreziku i informalitetit ose aktivitetit të paligjshëm krijon deformim të statistikave.
Në prononcimin e tij, ai e trajton problemin si diçka që prek “të gjithë ekonominë”, çka e bën të pamundur zgjidhjen me veprime të pjesshme. Ndërkohë, ideja kryesore që përcillet është se pas ndryshimit të qeverisë, duhet të ketë një proces që shkon përtej deklarimeve: ekspertët duhet të analizojnë rrënjët e situatës, të identifikojnë ku po krijohet “para e zezë” dhe të propozojnë masa që e kthejnë ekonominë drejt rritjes së bazuar në aktivitete legjitime.
Në këtë mënyrë, paralajmërimet e Zoran Drakuliq po e vendosin në qendër debatin për besueshmërinë e treguesve ekonomikë dhe për domosdoshmërinë e reformave pas 25 tetorit. Ndërsa ai kërkon ndryshime në politikat ekonomike dhe thekson nevojën për strategji të re për investimet, shqetësimi për ndikimin e burimeve të dyshimta mbetet pjesa më e ndjeshme e skenarit që ai ngre.
Botuar fillimisht në Gazeta Express