Kryeministri armen Nikol Pashinyan ka reaguar me një deklaratë të fortë, duke tronditur jo vetëm opinionin brenda Armenisë, por edhe atë jashtë vendit. Gjatë fundjavës, ai tha se Karabaku “nuk ishte armen” dhe se “lëvizja e Karabakut e Armenisë ishte një gabim fatal për ne”. Mesazhi i tij u shpërnda gjerësisht përmes një videoje, ku Pashinyan u përball me akuzat që pretendojnë se Armenia e “humbi” Karabakun.
Sipas videos së qarkulluar nga mediat armene të dielën, kryeministri e kthei debatin në një pyetje të përsëritur retorike, duke kërkuar shpjegime për pretendimin se toka ishte pjesë e Armenisë. Ai tha vazhdimisht: “Si ishte ajo tokë e jona? Si ishte e jona? Ju lutem shpjegoni si ishte e jona?”. Me këtë, Pashinyan kundërshtoi narrativën kombëtare armene që ka lidhur për dekada Karabakun me identitetin armen.
Në pjesën e fjalimit të tij, Pashinyan nënvizoi edhe argumentin se nuk dëshiron të flasë “pas shpine të vdekurish”, por shtoi një tezë të tijën mbi mënyrën se si u shfrytëzua realiteti atje. Ai u shpreh se, le ta quajmë si “nën kontrollin e disa gjeneralëve që mbollën grurë atje për shembull” dhe vijoi me po të njëjtën logjikë pyetësore: “a ishte kjo? Si ishte e jona? Si? Shpjegojeni, si ishte?”.
Ai i zgjeron më tej këto pyetje duke përmendur elementë të jetës së përditshme që, sipas tij, nuk e mbështesin idenë se toka ishte e Armenisë. Pashinyan tha: “A ndërtuam një shkollë atje, a ndërtuam një kopsht fëmijësh, a ndërtuam një fabrikë, a jetuam atje, një vendbanim… Si ishte e jona? Nuk ishte e jona. Nuk ishte e jona”. Deklarata tërhoqi vëmendjen sepse vjen si një kundërshtim i hapur ndaj mënyrës si është folur historikisht për Karabakun në diskursin politik armen.
Paqe me Azerbajxhanin dhe një kurs pro-BE: çfarë po sinjalizon Pashinyan
Në të njëjtën linjë, Pashinyan bëri të qartë vendimin e qeverisë së tij për të vazhduar procesin historik të paqes me Azerbajxhanin, pas dekadash tragjedish që lidhen me konfliktin mbi Karabakun. Deklarata e jashtëzakonshme e tij u shfaq pak ditë pas një sërë zhvillimesh diplomatike në Evropë, të cilat ndikojnë në drejtimin politik të Armenisë.
Vetëm disa ditë më parë, Armenia u përfshi në një moment të rëndësishëm diplomatik përmes Komunitetit Politik Evropian (EPC) dhe samitit BE–Armeni. Në këto takime u nënvizua mesazhi i Armenisë për botën – dhe veçanërisht për Rusinë – se vendi tashmë ka nisur me vendosmëri një kurs pro-evropian, ndërkohë që synon krijimin e paqes me Azerbajxhanin pas dekadash konfliktesh. Në këtë kontekst, deklarata e Pashinyan vjen edhe në prag të zgjedhjeve të qershorit që po afrohen në Armeni, duke përcaktuar qartë qëndrimin politik të qeverisë së tij.
Gjatë samitit të EPC në Jerevan, Presidenti francez Emmanuel Macron u shpreh në mënyrë simbolike për shkëputjen e Armenisë nga e kaluara. Ai tha se Armenia ka zgjedhur me vetëdije rrugën drejt një Evrope “nga Islanda në Kaukaz”. Macron kujtoi se “tetë vjet më parë, shumë e shihnin Armeninë si një vend shumë të varur nga Rusia”, me sigurinë e saj “tërësisht në duart e Rusisë”, ndërsa shtoi se pas Revolucionit të Kadifenjtë, politikës së saj të paqes dhe kthesës drejt Evropës, tani po hapet një epokë e re. Në këtë kuadër, u theksua se paqja në Kaukazin e Jugut po sjell mundësi të forta ekonomike për Armeninë, Azerbajxhanin dhe rajonin, një pikë që lidhet drejtpërdrejt edhe me orientimin që Pashinyan po mban pas deklaratës së tij mbi Karabakun.
Botuar fillimisht në Telegrafi