Uashingtoni ka miratuar tarifa të reja për 60 partnerë tregtarë, në një përshkallëzim të ri tregtar që vjen pas rikthimit të presidentit Donald Trump në pushtet vitin e kaluar. Vendimi vlen për një gamë të gjerë tregjesh dhe prek disa nga ekonomitë më të mëdha me të cilat SHBA-ja ka marrëdhënie të gjera tregtare.
Ndër shtetet dhe blloqet e përfshira janë Bashkimi Evropian, Mbretëria e Bashkuar dhe Kina. Tarifat e reja parashikojnë vendosjen e një ngarkese prej 10% deri në 12.5% për të gjitha produktet që hyjnë në SHBA. Shkalla e tarifave ndryshon, por modeli është i njëjtë për mallrat që importohen nga këto partnerë.
Sipas planit të ri, tarifat zëvendësojnë masat që kanë qenë në fuqi deri të premten. Për SHBA-në, arsyetimi i vendimit lidhet me pretendimin se Uashingtoni nuk do të pranojë më mallra që prodhohen në kushte të “punës së detyruar”. Në komunikimin e saj, Administrata amerikane e lidh këtë politikë me një qasje të zgjeruar dhe me zbatim më të rreptë të rregullave ekzistuese.
Përfaqësuesi i Tregtisë i SHBA-së, Jamieson Greer, ka deklaruar se vendi ka ndaluar importet e produkteve nga puna e detyruar për gati një shekull dhe se kjo masë po zbatohet me rigorozitet. Sipas tij, “ka ardhur koha që edhe partnerët tanë tregtarë ta bëjnë të njëjtën gjë”, duke e lidhur tarifat me nevojën që importuesit të ndryshojnë qëndrimet e tyre për prodhimin e mallrave.
Tarifat, “punë e detyruar” si justifikim dhe mosmarrëveshje për motivet ligjore
Megjithatë, kritikët dhe ekspertët e tregtisë nuk e pranojnë plotësisht narrativën zyrtare. Ekspertja e tregtisë në SHBA, Caroline Freund, ka thënë se arsyeja e vërtetë pas tarifave nuk është ajo që paraqitet publikisht. Ajo thekson se Trumpit “i duhet një arsyetim ligjor” për të vendosur tarifat, duke sugjeruar se motivet e brendshme politike dhe ekonomike mund të jenë më të gjera se sa çfarë argumentohet me çështjen e punës së detyruar.
Freund, e cila është dekanë e shkollës së Politikës dhe Strategjisë Botërore në UC San Diego, ka theksuar për BBC-në se ka pasur sinjale të qarta lidhur me objektivat reale. Ajo ka përmendur që si ajo, ashtu edhe vetë Trump-i, kanë qenë të drejtpërdrejtë në lidhjen e tarifave me deficitin tregtar dhe me mbështetjen e prodhimit amerikan. Në këtë lexim, “puna e dhunshme” shërben si një bazë e përshtatshme, ndërsa qendra e vendimit qëndron te ndikimi mbi bilancin tregtar dhe te synimi për të rritur prodhimin brenda vendit.
Ndërsa Uashingtoni po ecën me një paketë të re masash doganore për 60 partnerë, debati ligjor dhe tregtar pritet të mbetet i hapur. Pavarësisht se tarifat shoqërohen me arsyetim zyrtar rreth ndalimit të mallrave të prodhuara me punë të detyruar, vlerësimet nga ekspertë të fushës tregojnë se mbetet çështje edhe mënyra se si justifikohet ligjërisht vendimi. Në këtë fazë, tarifat e reja për BE-në, Mbretërinë e Bashkuar dhe Kinën, si dhe për të tjerët mes 60 partnerëve, hyjnë në një cikël të ri të përshkallëzimit tregtar të SHBA-së, me një ndikim të drejtpërdrejtë në çmimet dhe rrjedhat e mallrave.
Botuar fillimisht në Koha.net