Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka deklaruar se asetet iraniane të ngrira dhe të mbajtura nga SHBA-ja do të përdoren për të paguar “çdo dëmtim të anijeve, ngarkesave ose çdo gjëje që lidhet me to”. Deklarata vjen në një kohë kur tensionet në rajon janë rritur dhe kur ushtria amerikane ka njoftuar nisjen e sulmeve ndaj Iranit.
Ndërkohë, ushtria amerikane ka bërë të ditur se sulmet ndaj objektivave në Iran janë kryer për natën e 13-të radhazi. Sipas njoftimeve, veprimet janë zhvilluar në kontekstin e kërcënimeve dhe goditjeve që po ndikojnë në transportin detar dhe tregtinë ndërkombëtare, veçanërisht në zona që lidhen me kalimet detare në rajon.
Media shtetërore iraniane ka raportuar se si pasojë e sulmeve kanë mbetur të vrarë katër persona dhe janë plagosur pesë të tjerë. Informacioni për viktimat vjen ndërkohë që raportohet për shpërthime në disa lokacione të rëndësishme ushtarake dhe tregtare në jug të Iranit, përfshirë qytetin port Bandar Abbas dhe ishullin Qeshm.
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, iu kundërpërgjigj deklaratës së Trump, të cilën presidenti amerikan e cilësoi si “të drejtë dhe të barabartë”. Araghchi e ka quajtur reagimin e Uashingtonit një “precedent nxitës”, duke e lidhur kundërshtimin e tij me atë që SHBA-ja ka paralajmëruar për përgjegjësi financiare dhe veprime ushtarake.
Asetet e ngrira iraniane do të përdoren për dëme në det
Trump e ka lidhur qasjen e tij edhe me atë që ai e sheh si dëm ndaj anijeve dhe ngarkesave. Qëllimi i deklaruar është përdorimi i fondeve për të mbuluar shpenzimet që lidhen me incidentet detare. Paralelisht, shqetësimet e rritura për sigurinë e transportit global kanë sjellë rritje të çmimeve të naftës, ndërsa në rajon vijojnë të qarkullojnë pretendime për sulme të kryera nga grupe të mbështetura nga Irani.
Një pjesë e zhvillimeve të fundit lidhet me pretendimet e Houthive të Jemenit, të mbështetur nga Irani, se kanë sulmuar dy tankerë sauditë në Detin e Kuq. Këto pretendime kanë ushqyer tensionet rajonale dhe kanë rritur reagimet ndërkombëtare, teksa SHBA-ja po ndjek një kurs më të ashpër kundrejt kërcënimeve që lidhen me veprimet në Detin e Kuq dhe në rrugët kryesore të transportit detar.
Komanda Qendrore Amerikane, Centcom, ka njoftuar se sulmet kanë pasur në shënjestër “qendrat e komandës ushtarake iraniane, objektet e magazinimit të dronëve, rrjetet e komunikimit, vendet e mbikëqyrjes bregdetare dhe aftësitë detare”. Kjo listë synimesh e paraqitur nga amerikanët tregon një fokus të drejtpërdrejtë te infrastruktura që, sipas SHBA-së, përdoret për organizim dhe mbështetje të operacioneve në det dhe në hapësirat bregdetare.
Trump, përpara kësaj, kishte premtuar “ndëshkim të madh ushtarak” kundër Iranit për sulmet nga Houthitë dhe Irani. Deklarata e presidentit amerikan tashmë e vendos çështjen në dy dimensione: atë ushtarak dhe atë financiar, teksa asetet e ngrira iraniane do të përdoren për të paguar dëmet që lidhen me anije dhe ngarkesa. Në të njëjtën kohë, raportimet për shpërthime në vende kyçe në jug të Iranit, së bashku me njoftimet për viktimat, tregojnë se përballja mes palëve po vijon me intensitet të lartë, ndërsa transporti dhe tregtia detare mbetet nën ndikim.
Botuar fillimisht në Koha.net