Kryebashkiaku i New Yorkut, Zohran Mamdani, ka publikuar të martën një video në platformën X, ku e ka quajtur kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu “kriminel lufte”. Gjatë videos, ai ka shprehur qartësisht mbështetjen për qëndrimin e Gjykatës Ndërkombëtare Penale (ICC), sipas të cilit Netanyahu “duhet të arrestohet dhe të gjykohet”.
Mamdani ka thënë se administrata e tij ka shqyrtuar mundësinë që qyteti i New Yorkut të zbatonte urdhërarrestin e ICC-së, në rast se Netanyahu do të vinte në territorin amerikan për të vizituar qytetin. Megjithatë, sipas tij, është konstatuar se bashkia nuk ka autoritetin ligjor për ta zbatuar një urdhër të tillë në mënyrë të drejtpërdrejtë.
Në kohën kur Mamdani ngrinte këto çështje, një zhvillim i ri ndodhi edhe nga Uashingtoni: presidenti amerikan Donald Trump kishte deklaruar një ditë më parë se Netanyahu nuk do të arrestohej gjatë vizitës së tij në Shtetet e Bashkuara. Garancia e dhënë nga Trump vjen pasi kryebashkiaku i New Yorkut kishte ngritur më parë idenë se mund të kishte diskutime ligjore për arrestimin e Netanyahut nëse ai do të vizitonte qytetin në kuadër të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në shtator.
Mamdani e mban Netanyahun “kriminel lufte”, por pranon kufizimet
Në një intervistë të mëparshme për gazetën “New York Times”, Mamdani kishte deklaruar se Netanyahu “e ka vendin në Hagë” dhe se ai ishte në “diskutime aktive” me departamentin ligjor të qytetit, lidhur me mundësinë e arrestimit të tij. Kjo do të bëhej, sipas asaj që ishte theksuar, nëse Netanyahu do të mbërrinte në New York gjatë shtatorit për Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së.
Por, pavarësisht pretendimeve për një shqyrtim administrativ të çështjes, në video Mamdani ka pranuar se zbatimi praktik nuk ishte i mundur brenda kompetencave ligjore të qytetit. Me fjalë të tjera, edhe kur qëndrimi publik lidhej me ICC-në, autoritetet vendore të New Yorkut, sipas tij, nuk kishin bazën ligjore për të bërë arrestimin.
Trump e ka shpjeguar qartë qëndrimin e tij të hënën përmes një postimi në rrjetet sociale. Ai ka thënë se “Benjamin Netanyahu nuk do të arrestohet, në asnjë mënyrë apo formë, ndërsa ndodhet në Shtetet e Bashkuara të Amerikës”. Në këtë deklaratë, Trump nuk e ka përmendur drejtpërdrejt emrin e Mamdanit, por momenti i saj lidhet drejtpërdrejt me rritjen e tensioneve politike rreth çështjes së ICC-së dhe mundësisë së zbatimit të urdhërarrestit në SHBA.
Më herët gjatë fushatës zgjedhore të vitit të kaluar, Mamdani kishte bërë një deklarim që shkaktoi reagime: ai kishte thënë se do të urdhëronte policinë e qytetit të arrestonte Netanyahun, duke iu referuar urdhërarrestit të ICC-së për shkak të rolit të tij në luftën në Gaza. Në këtë kuptim, videoja e së martës e vendos sërish në qendër qëndrimin politik të kryebashkiakut, por njëkohësisht e kufizon atë me pranimin se qyteti nuk ka autoritet ligjor për ta zbatuar urdhërarrestin.
Reagimet nuk kanë munguar as nga përfaqësuesit izraelitë në institucionet ndërkombëtare. Ambasadori i Izraelit në Kombet e Bashkuara, Danny Danon, e ka kritikuar postimin e Mamdanit në X, duke përdorur formulime të drejtpërdrejta, “mjaft më” dhe “ju jeni zgjedhur për t’u shërbyer banorëve të New Yorkut”. Këto komente e vendosin përballë njëra-tjetrës qasjen politike të kryebashkiakut dhe kundërreagimin diplomatik nga pala izraelite, ndërkohë që çështja mbetet e lidhur me marrëdhëniet mes ligjit ndërkombëtar dhe kompetencave vendore në territorin amerikan.
Botuar fillimisht në Koha.net