Tensionet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit janë përshkallëzuar sërish, ndërsa të dy vendet po përballen me kërcënime reciproke nga liderët e tyre. Në këtë klimë, Presidenti amerikan Donald Trump ka paralajmëruar se mund të pasojnë sulme të reja ndaj Iranit. Paralelisht, udhëheqësi suprem iranian, Mojtaba Khamenei, ka dhënë një zotim për hakmarrje, në një moment kur ndërmjetësit po përpiqen të gjejnë rrugë drejt qetësisë.
Shkëmbimi i mesazheve mes Uashingtonit dhe Teheranit ndodhi të shtunën. Ai vjen në kohën kur një marrëveshje e përkohshme, e cila kishte si synim t’i jepte fund konfliktit, po vihet në pikëpyetje për shkak të rritjes së tensioneve në Lindjen e Mesme. Në praktikë, frika është se një marrëveshje që synonte uljen e përplasjes mund të mos jetë më e qëndrueshme, ndërsa retorika e ashpër po shtohet.
Zotimi i bërë nga Mojtaba Khamenei lidhet me vdekjen e babait të tij. Udhëheqësi i ri suprem iranian është zotuar se iranianët do të hakmerren, duke e lidhur këtë me tragjedinë familjare dhe me të ashtuquajturën nevojë kombëtare për përgjigje. Deklarata, e transmetuar nga televizioni shtetëror iranian, e vendos hakmarrjen si një detyrim që, sipas tij, “duhet të realizohet patjetër”.
Sipas deklaratës që është lexuar në televizonin shtetëror, Mojtaba Khamenei e ka përkufizuar hakmarrjen si “vullnetin e kombit”. Ai ka thënë se do të hakmerren për “gjakun” dhe për të gjithë “dëshmorët” e dy luftërave, ndaj “vrasësve kriminelë”. Në tekst thuhet se këta persona do të paguajnë pasojat dhe, sipas interpretimit të tij, nuk do të kenë një vdekje të qetë “në shtrat”, duke sugjeruar se kundër tyre do të vijojë veprim i drejtuar.
Në deklaratë përmendet edhe një element i veçantë: Khamenei ka theksuar se emrat e personave të cilët, sipas tij, janë përgjegjës, janë renditur “nga i pari deri te i fundit”. Ai ka shtuar se ata “do ta marrin me vete në varr dëshirën e tyre” për një vdekje të qetë, duke e bërë të qartë se hakmarrja nuk lidhet me praninë e tij personale apo me praninë e zyrtarëve të tjerë. Ky formulim e paraqet hakmarrjen si qëndrim politik dhe shoqëror, jo thjesht si akt i lidhur me një individ.
Hakmarrja si mesazh, ndërmjetësit për paqe
Ndërkohë, Mojtaba Khamenei ende nuk është shfaqur në publik që nga fillimi i luftës, e cila nisi më 28 shkurt. Konflikti, sipas rrëfimit të deritanishëm, ka sjellë vdekjen e babait të tij, çka e ka bërë zotimin për hakmarrje një pjesë qendrore të retorikës së tij të parë në këtë periudhë. Në këtë mënyrë, premtimi për hakmarrje lidhet drejtpërdrejt me kohën e përshkallëzimit dhe me ngjarjet e fundit që kanë ndodhur në Iran.
Përballë kësaj situate, ndërmjetësit po tentojnë të gjejnë qetësi, ndërsa dy palët vazhdojnë të dërgojnë sinjale të ashpra. Paralajmërimi i Trump se mund të ketë sulme të reja ndaj Iranit e rrit presionin në terren, ndërsa zotimi i udhëheqësit suprem iranian e bën më të vështirë çdo proces uljeje të tensioneve. Në sfond mbetet edhe fakti se marrëveshja e përkohshme që kishte si synim t’i jepte fund konfliktit është vënë në pikëpyetje, pikërisht për shkak të rritjes së tensioneve në Lindjen e Mesme.
Botuar fillimisht në Koha.net