Ndërsa gjithnjë e më shumë njerëz po i drejtohen inteligjencës artificiale për të verifikuar informacionet, një studim i ri ka ngritur shqetësime lidhur me një chatbot që po përdoret për përhapjen e dezinformatave dhe teorive konspirative. Bëhet fjalë për një platformë të njohur si “Uncensored AI”, e cila prezantohet si një alternativë ndaj shërbimeve kryesore të inteligjencës artificiale.
Chatboti “Uncensored AI” promovon idenë se ofron informacion “pa filtra” dhe trajton tema të diskutueshme pa censurë. Pikërisht ky pretendim ka tërhequr vëmendjen e analizave, pasi rrit mundësinë që përdoruesit të marrin përgjigje që mbështesin narrativa të pa verifikuara, apo edhe të rreme. Studiuesit dhe verifikuesit e fakteve e kanë lidhur këtë shqetësim me mënyrën se si përgjigjet e tij mund të formësojnë bindje te publiku, veçanërisht kur chatbot-i përdoret për kërkime dhe informacion publik.
Një vlerësim i kryer nga platforma e monitorimit NewsGuard ka arritur në përfundimin se “Uncensored AI” ka gjeneruar pretendime të rreme. Mes tyre përmenden akuza që lidhen me zgjedhjet presidenciale amerikane të vitit 2020, të cilat sipas chatbot-it janë manipuluar. Po ashtu, raporti përmend një seri pohimesh edhe më të ndjeshme, ku përfshihet pretendimi se influencuesi konservator Charlie Kirk ishte vrarë nga agjentë izraelitë.
Ndër pretendimet e raportuara nga NewsGuard janë edhe narrativat rreth atentateve ndaj presidentit amerikan Donald Trump. Në këto raste, chatbot-i është shfaqur si një instrument që mbështet idenë se sulmet ndaj Trump-it ishin të inskenuara. Këto deklarime janë kundërshtuar vazhdimisht nga autoritetet amerikane dhe nga verifikuesit e fakteve, të cilët kanë theksuar se për to mungojnë provat konkrete. Përveç kundërshtimeve zyrtare dhe verifikimit të fakteve, edhe analiza e shpërndarjes së materialeve online tregon se narrativat po qarkullonin në hapësirën publike.
“Uncensored AI” shfaq rrezik nga dezinformatat
Sipas raportit, influencues të njohur amerikanë kanë shpërndarë pamje nga bisedat me chatbotin në platformën X për të mbështetur këto narrativa. Ky dimension i përdorimit në rrjete sociale e bën problematikën më të dukshme: përgjigjet e gjeneruara nga një sistem i inteligjencës artificiale kthehen në materiale që qarkullojnë shpejt, ndërsa publiku i gjerë i sheh si “fakte” ose si argumente bindëse, edhe kur në realitet pretendimet përballen me mohim nga verifikuesit.
Përtej vlerësimeve të NewsGuard, studimet u zgjeruan edhe me testime nga programi verifikues “The Cube” i Euronewsit. Rezultatet treguan se chatboti shpesh prodhon përgjigje që lidhen me teori konspirative, jo vetëm për çështje të brendshme, por edhe për tema që kanë të bëjnë me Evropën. Në disa raste, “Uncensored AI” ka promovuar pretendime të rreme rreth asaj që quhet “Teoria e Zëvendësimit të Madh”. Po ashtu, ai është përfshirë në mohim të Holokaustit, duke shkelur qartë standardet e verifikimit të historisë dhe duke përforcuar narrativa të rrezikshme.
Testet e programit “The Cube” kanë evidentuar gjithashtu se chatbot-i pretendon, në mënyrë të pabazuar, se Bashkimi Evropian manipulon zgjedhjet në shtetet anëtare. Këto pohime janë hedhur poshtë prej vitesh nga organizata dhe ekspertë të verifikimit të fakteve, të cilët i kanë cilësuar si të pavërteta dhe mashtruese. Në këtë kontekst, rasti i “Uncensored AI” po rikthen debatin për rolin e inteligjencës artificiale si burim informacioni dhe për rrezikun që mund të sjellë nëse përdoret pa kontroll.
Shqetësimi kryesor lidhet me mënyrën se si përdoruesit mund ta konsiderojnë chatbot-in si mjet verifikimi, ndërkohë që përgjigjet e tij rezultojnë të përziera me teori konspirative dhe dezinformim. Ndërkohë që chatbotët po përdoren gjithnjë e më shumë për kërkime, verifikim faktesh dhe informim publik, ky rast tregon se automatizimi i përgjigjeve nuk garanton saktësi. Debati po vazhdon, sidomos në një periudhë ku narrativa të rreme mund të përhapen shpejt dhe të ndikojnë në mënyrën se si njerëzit kuptojnë ngjarje politike, sociale dhe historike.
Botuar fillimisht në Koha.net