Presidenti amerikan Donald Trump ka ngritur një kërcënim të drejtpërdrejtë ndaj prodhuesit kanadez të avionëve, Bombardier, duke deklaruar se kompania mund të përjashtohet nga shitjet në tregun amerikan nëse nuk nis prodhimin brenda Shteteve të Bashkuara.
Në një postim në rrjetin e tij Truth Social, Trump shkroi: “Nuk ka më shitje të Bombardier në Shtetet e Bashkuara”. Deklarata vjen si pjesë e një linje më të gjerë presioni që ai e ka përdorur më herët ndaj kompanive të aviacionit dhe zinxhirëve industrialë, duke i lidhur vendimet e tregut me prodhimin që, sipas tij, duhet të bëhet në territorin amerikan.
Presidenti amerikan ka kritikuar gjithashtu cilësinë e produkteve të kompanisë dhe pretendoi se Bombardier përfiton nga tregu amerikan. Trump përmendi blerësit, kompanitë, aeroportet dhe shërbimet në Shtetet e Bashkuara, duke e lidhur çështjen me mënyrën se si kompanitë trajtohen nga ana e ekonomisë amerikane.
“Nëse duan tregun tonë, duhet të prodhojnë këtu dhe të ndalojnë së trajtuari Amerikën si një ‘bankomat’”, shkroi Trump, sipas përkthimit të raportimeve të publikuara.
Trump kërkon prodhim në SHBA që Bombardier të mos përjashtohet nga tregu
Ky nuk është paralajmërimi i parë i Trumpit ndaj Bombardier. Në janar, ai kishte paralajmëruar tarifa deri në 50% për avionët e kompanisë të shitur në SHBA. Në të njëjtën kohë, Trump kishte ngritur edhe kërcënimin e heqjes së certifikimit për avionët Bombardier, duke e vendosur kompaninë nën presion si përmes politikave tregtare ashtu edhe përmes rregullimeve të tregut të aviacionit.
Përplasja lidhej edhe me një mosmarrëveshje tjetër mes Uashingtonit dhe Otavës, konkretisht rreth certifikimit të avionëve amerikanë Gulfstream në Kanada. Me fjalë të tjera, tensionet në çështjet e aviacionit në të dy anët e kufirit janë përdorur si element presioni në negociatat më të gjera.
Kërcënimi i ri ndaj Bombardier vjen në një moment kur lufta tregtare mes SHBA-së dhe Kanadasë po përshkallëzohet. Negociatat mes dy vendeve për një marrëveshje që do të shmangte tarifat e larta dështuan muajin e kaluar, ndërsa SHBA dhe Kanadaja akuzuan njëra-tjetrën për ndryshime të minutës së fundit në marrëveshjen e propozuar.
Pas dështimit të bisedimeve, SHBA vendosi në fund të gushtit tarifa prej 50% ndaj mallrave kanadeze me vlerë rreth 28 miliardë dollarë kanadezë. Nga ana e saj, Kanadaja reagoi duke përgatitur tarifa hakmarrëse ndaj produkteve amerikane me vlerë rreth 27.6 miliardë dollarë kanadezë.
Masat amerikane prekin një gamë të gjerë produktesh, nga shkopinjtë e hokejit dhe vera, deri te çimentoja. Ndërkohë, tarifat kanadeze synojnë sektorë si çeliku dhe alumini, pajisjet elektroshtëpiake, produktet e qumështit, makineritë bujqësore, plastika, letra dhe elektronika. Në këtë kontekst, kërcënimi ndaj Bombardier tregon se përplasja nuk po kufizohet më vetëm te mallrat tradicionale, por po prek edhe një industri strategjike si ajo e aviacionit.
Bombardier u themelua në vitin 1942 nga Joseph-Armand Bombardier. Kompania fillimisht u bë e njohur për prodhimin e mjeteve për dëborë, ndërsa hyri në industrinë e hapësirës ajrore në vitin 1986, pas blerjes së Canadair. Sot, Bombardier është një nga emrat e njohur në tregun e avionëve privatë dhe të biznesit, veçanërisht me familjen e avionëve Challenger.
Kërcënimi i Trumpit ndaj kompanisë, nëse do të kthehej në një masë konkrete, mund të sillte pasoja të rëndësishme jo vetëm për Bombardier, por edhe për marrëdhëniet ekonomike mes dy prej partnerëve më të mëdhenj tregtarë të Amerikës së Veriut, teksa tensionet tregtare vazhdojnë të shtrihen në fusha të reja.
Botuar fillimisht në Telegrafi