Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA) ka ngritur alarmin lidhur me programin bërthamor të Iranit. Në njoftimin e saj, IAEA shprehet se inspektorët ndërkombëtarë nuk kanë marrë ende qasje në terren për të verifikuar materialet dhe objektet bërthamore që Teherani ka deklaruar.
Drejtori i Përgjithshëm i IAEA-së, Rafael Grossi, i bëri këto të dhëna të ditura para Bordit të Guvernatorëve. Grossi tha se Irani nuk po përmbush detyrimet për verifikimin bërthamor sipas Traktatit për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore. Në të njëjtën kohë, ai bëri thirrje për një angazhim konstruktiv me Teheranin, me qëllim të rikthimit të mbikëqyrjes së plotë ndërkombëtare mbi aktivitetet bërthamore iraniane.
Teherani, nga ana tjetër, i ka hedhur poshtë akuzat. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baghaei, e cilësoi raportimin e IAEA-së si pjesë të presionit politik perëndimor. Sipas Baghaeit, kufizimet ndaj inspektorëve ndërkombëtarë janë pasojë e sulmeve amerikane dhe izraelite ndaj infrastrukturës iraniane të pasurimit të uraniumit.
Baghaei paralajmëroi gjithashtu se Irani do të ndërmarrë masa kundërpërgjigëse nëse një rezolutë e re e rikthen çështjen bërthamore iraniane në Këshillin e Sigurimit të OKB-së. Në këtë kuadër, përballja institucionale rreth verifikimit bërthamor po zhvillohet paralelisht me një rritje të tensioneve në rajon, veçanërisht rreth Ngushticës së Hormuzit.
Tensionet në Hormuz po rriten paralelisht me krizën bërthamore
Në të njëjtën kohë, raportimet tregojnë se tensionet rreth Ngushticës së Hormuzit po shtohen ndjeshëm. Baghaei tha se bisedimet mes Iranit dhe Omanit për krijimin e një korridori të përkohshëm dhe të sigurt për transportin detar në Hormuz janë pranë përfundimit. Sipas tij, marrëveshja mund të regjistrohet pranë Organizatës Ndërkombëtare Detare brenda pak ditësh.
Por nga krahu ushtarak iranian vjen një qëndrim krejt tjetër. Zëvendësshefi politik i Marinës së Gardës Revolucionare Islamike, i identifikuar si Mohammadi, deklaroi se kalimi përmes korridorit jugor të përcaktuar nga SHBA-ja praktikisht nuk garanton siguri. Ai tha se çdo anije që hyn në këtë korridor mund të mos jetë më e sigurt pasi të arrijë në zonën pranë Khasabit në Oman. Mohammadi theksoi gjithashtu se Marina e Gardës Revolucionare vijon të monitorojë në mënyrë të vazhdueshme lëvizjet e anijeve në Gjirin Persik, Ngushticën e Hormuzit dhe Gjirin e Omanit.
Ndërkohë, sekretari i Këshillit të Lartë të Sigurisë Kombëtare të Iranit, Mohsen Rezaei, njoftoi krijimin e një “zone përjashtimi” jashtë Ngushticës së Hormuzit. Sipas këtij njoftimi, çdo anije që futet në këtë zonë pa lejen dhe koordinimin e Iranit do të regjistrohet, së bashku me të dhënat e pronarit dhe kompanisë që e merr me qira, dhe do të vendoset në listën e sanksioneve iraniane.
Kërcënimet nuk u ndalën vetëm në kuadrin e Hormuzit. Kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, paralajmëroi se objektet amerikane të naftës dhe gazit në ujërat e rajonit mund të jenë objektiva të sulmeve hakmarrëse. Paralelisht, Teherani i dërgoi një paralajmërim Koresë së Jugut: çdo prani ushtarake koreano-jugore në operacionet detare në Gjirin Persik do të konsiderohej mbështetje e drejtpërdrejtë për atë që Irani e quan agresion amerikan.
Baghaei u përpoq ta mbështillte paralajmërimin me tone diplomatike, duke theksuar se marrëdhëniet mes Iranit dhe Koresë së Jugut kanë zgjatur më shumë se 64 vjet dhe bazohen, sipas tij, në respekt të ndërsjellë. Por në terren, sinjalet tregojnë një situatë më të tensionuar, ku verifikimi bërthamor i IAEA-së vijon të bllokohet dhe deklaratat ushtarake për rajonin e Hormuzit shtohen.
Me pak fjalë, IAEA kërkon rikthimin e inspektimeve bërthamore, Irani refuzon atë që e konsideron presion politik, ndërsa paralajmërimet ushtarake rreth Ngushticës së Hormuzit po bëhen më të shpeshta. Një kombinim i tillë rrezikon ta çojë krizën iraniane në një përplasje edhe më të gjerë rajonale.
Botuar fillimisht në Telegrafi