Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka deklaruar të premten se Irani ka kërkuar vazhdimin e bisedimeve me Shtetet e Bashkuara dhe se Uashingtoni zyrtar e ka pranuar këtë kërkesë. Trump tha se bisedimet do të vazhdojnë, por paralajmëroi se armëpushimi tashmë konsiderohet i përfunduar.
“Republika Islamike e Iranit ka kërkuar që të vazhdojmë bisedimet. Ne kemi rënë dakord për këtë, por Shtetet e Bashkuara ua kanë bërë të qartë, pa asnjë dilemë, se armëpushimi ka përfunduar”, shkroi Trump në rrjetet sociale. Ky qëndrim u formulua pasi tensionet u përshkallëzuan në disa ditë radhazi, në një zinxhir ngjarjesh ku u përfshinë edhe aktorë rajonalë në Gjirin Persik.
Komenti i Trump erdhi pasi ditë më parë tri cisterna tregtare nga Katari dhe Arabia Saudite u sulmuan. Sulmet i shtynë Shtetet e Bashkuara të godasin objektiva iraniane. Në përgjigje, Irani kreu sulme ndaj bazave ushtarake amerikane në shtetet fqinje të Gjirit Persik, veprim ky që rriti ndjeshëm shqetësimet për një përplasje të mëtejshme mes dy palëve.
Ndërkohë, sipas agjencisë së lajmeve Reuters, negociatorë nga Katari zhvilluan të premten takime me zyrtarë iranianë, me qëllim të qartë për uljen e tensioneve pas shkëmbimit të sulmeve mes Iranit dhe SHBA-së. Në këto takime, një nga çështjet e përmendura ishte edhe siguria e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit, një nyje kyçe për transportin detar në rajon.
Bisedimet synojnë zbutjen e tensioneve dhe sigurinë në Hormuz
Arsyet për shqetësim u reflektuan edhe në lëvizjen e anijeve. Trafiku ditor i anijeve që kalojnë nëpër këtë rrugë detare strategjike u ngadalësua të premten, pasi sulmet e fundit i shtuan frikërat për furnizimin global me naftë dhe për sigurinë e transportit detar. Edhe në këtë kontekst, vëzhgimet treguan se armëpushimi i përkohshëm, megjithëse u tentua, mbetet shumë i brishtë dhe i varur nga zhvillimet e shpejta.
Sipas të dhënave të raportuara, bisedimet në Iran kanë si synim zbatimin e memorandumit të mirëkuptimit mes SHBA-së dhe Iranit, si dhe adresimin e çështjeve që çuan në përshkallëzimin e fundit të tensioneve mes Uashingtonit dhe Teheranit. Një ndër temat kryesore në diskutime janë mosmarrëveshjet lidhur me lirinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit, një çështje që prek jo vetëm sigurinë rajonale, por edhe interesat e zinxhirëve energjetikë dhe tregtare ndërkombëtare.
Në këtë sfond, agjencia gjysmëzyrtare iraniane Tasnim raportoi se një delegacion nga Katari vizitoi Iranin. Aktiviteti i delegacionit u vlerësua nga analistët si një përpjekje e Dohas për të forcuar rolin e saj si ndërmjetëse në krizë. Vizita vjen pas akuzave të Katarit ndaj Iranit lidhur me një incident të dyshuar në Ngushticën e Hormuzit, çka e ka bërë rolin e ndërmjetësimit më të ndjeshëm dhe më të vështirë për palët e përfshira.
Edhe tregjet reaguan ndaj zhvillimeve. Çmimet e naftës shënuan një rënie të lehtë të premten, por sërish mbetën në rrugën e duhur për të regjistruar një rritje javore prej rreth 5% si pasojë e tensioneve të fundit në rajon. Ndërsa bisedimet pritet të vazhdojnë, sinjali kryesor që dërgohet nga deklarata e Trump është se, edhe pse komunikimi mes palëve mund të rikthehet, armëpushimi nuk konsiderohet më në fuqi.
Botuar fillimisht në Koha.net