SpaceX, kompania hapësinore e drejtuar nga multimiliarderi Elon Musk, ka publikuar dokumente që lidhen me ofertën fillestare publike (IPO). Publikimi i këtyre materialeve sjell për herë të parë të dhëna financiare dhe disa detaje të rëndësishme rreth hyrjes së kompanisë në bursë, që pritet të jetë ndër ofertat më të mëdha në histori.
Sipas dokumenteve të dorëzuara pranë Komisionit Amerikan të Letrave me Vlerë dhe Bursave (SEC), SpaceX realizoi të ardhura prej 18.7 miliardë dollarësh gjatë vitit të kaluar. Në të njëjtën periudhë, kompania e mbylli vitin 2025 me një humbje operative prej 2.6 miliardë dollarësh, duke treguar se rritja e saj shoqërohet me shpenzime të mëdha dhe investime në projekte afatgjata.
Dokumentet sqarojnë se humbjet lidhen kryesisht me investimet masive në inteligjencën artificiale dhe zhvillimin e raketave të reja. SpaceX nuk është e kufizuar vetëm tek lëshimet hapësinore: kompania operon në disa fusha, duke përfshirë shërbimet e internetit satelitor përmes Starlink, laboratorin e inteligjencës artificiale xAI dhe platformën sociale X. Këto aktivitete e vendosin kompaninë në një model ku teknologjia, infrastruktura dhe shërbimet digjitale ndërlidhen, por kërkojnë burime të konsiderueshme financiare.
Procedura drejt IPO-së nisi më herët: SpaceX kishte dorëzuar fillimisht një dosje konfidenciale në muajin prill. Ndërsa tani, versioni i publikuar i këtyre dokumenteve u jep më shumë informacion investitorëve të interesuar për të kuptuar pozicionin financiar dhe strukturën e kompanisë përpara daljes në tregjet publike.
SpaceX drejt IPO-së: çfarë tregojnë dokumentet për investitorët
Kompanisë i është caktuar që të listohet në bursën amerikane Nasdaq, ku aksionet do të tregtohen me kodin “SPCX”. Edhe pse SpaceX nuk ka bërë publik objektivin financiar të IPO-së, mediat ndërkombëtare kanë raportuar se kompania mund të synojë rreth 75 miliardë dollarë. Në skenarin më të gjerë të vlerësimit, kjo mund të çonte në një vlerësim tregu deri në 1.75 trilion dollarë, një nivel që do ta vendoste SpaceX në një kategori të veçantë për nga madhësia e transaksionit.
Nëse këto pritshmëri realizohen, SpaceX mund të thyejë rekordin aktual për ofertën më të madhe publike në histori. Rekordi i sotëm mbahet nga Saudi Aramco, e cila mblodhi 25.6 miliardë dollarë në vitin 2019. Për investitorët dhe tregun, ky krahasim e bën IPO-në e mundshme të SpaceX jo vetëm një ngjarje të madhe për kompaninë, por edhe një moment të rëndësishëm për mënyrën si vlerësohen bizneset me ndikim global në sektorët e teknologjisë dhe industrisë hapësinore.
Dokumentet tregojnë edhe se Elon Musk do të ruajë kontrollin e kompanisë përmes një strukture të veçantë të të drejtave të votës. Megjithëse ai pritet të zotërojë rreth 42% të kapitalit të kompanisë, parashikohet të kontrollojë rreth 79% të votave të aksionarëve. SpaceX thekson se kjo strukturë mund të përbëjë rrezik për investitorët, pasi Musk do të ketë ndikim të madh në vendimmarrjen strategjike dhe në zgjedhjen e bordit drejtues.
Në materialet e publikuara, Musk përshkruan edhe vizionin e tij për të ardhmen e tregtisë hapësinore, internetit satelitor dhe inteligjencës artificiale. Ai paraqet idenë se perspektiva afatgjatë duhet të mbështetet te përmirësimi i së ardhmes, duke e parë atë si diçka që mund të jetë më e mirë se e kaluara. Ndërkohë, me dokumentet e reja të IPO-së në tryezë dhe me të dhëna financiare të zbuluara, SpaceX vijon të afrohet drejt një hapi të madh në bursë, me interes të lartë nga tregjet për potencialin dhe risqet që shoqërojnë këtë ofertë.
Botuar fillimisht në Bota Sot