Ilaçi i njohur për mosfunksionimin erektil, Viagra, mund të ketë një efekt të papritur edhe te kanceri: të ngadalësojë metastazën, procesin me të cilin qelizat tumorale përhapen në organe të tjera. Ky përfundim vjen nga një studim i publikuar në revistën “Cancer Research”, i kryer nga Ayelet Erez në Institutin e Shkencave Weizmann.
Sipas rezultateve të hulumtimit, substanca aktive e Viagrës, sildenafili, nuk vepron vetëm si ilaç për aftësinë seksuale. Studimi tregon se ai mund të kufizojë aftësinë e qelizave kancerogjene për t’u përhapur, përmes një mekanizmi kompleks që lidhet me kolesterolin. Për qelizat e kancerit, kolesteroli është i rëndësishëm sepse shërben si përbërës thelbësor për membranat qelizore, duke ndikuar në mënyrën si qeliza mbijetojnë dhe lëvizin.
Kur qelizat tumorale tentojnë të shkëputen nga tumori primar, ato duhet të kalojnë në një “fazë” ku mund të migrojnë në të gjithë trupin dhe të kolonizojnë organet e largëta. Pikërisht këtu, qasja ndaj kolesterolit bëhet një faktor vendimtar. Studimi shpjegon se kur ndërpritet furnizimi i qelizave kancerogjene me kolesterol, ato e kanë më të vështirë të kryejnë metastazën. Me fjalë të tjera, kufizimi i këtij “burimi” mund të dobësojë procesin e përhapjes.
Sildenafili dhe kolesteroli: një rrugë e re për të kufizuar metastazat
Si e arrin sildenafili këtë? Hulumtuesit tregojnë se ilaçi vepron duke bllokuar një enzimë të quajtur fosfodiesteraza e tipit 5 (PDE5). Bllokimi i PDE5 çon në rritjen e niveleve të një molekule sinjalizuese, të njohur si cGMP. Ndërkohë, ekipi i Erezit ka vërejtur se cGMP lidhet me një proteinë që ka rolin e transportimit të kolesterolit në qeliza.
Rezultati praktik i këtij zinxhiri është i qartë: më pak kolesterol i disponueshëm për nevojat e qelizave. Në kushtet e krijuara nga ky proces biologjik, qelizat kancerogjene duket se janë veçanërisht të ndjeshme ndaj reduktimit të furnizimit me kolesterol. Kjo nënkupton që ilaçi, përmes mekanizmit të vet, mund të prekë një element që mbështet “fuqinë” e qelizave të kancerit për të përparuar drejt metastazës.
Studimi nuk ndalet vetëm te sildenafili. Shkencëtarët analizuan edhe idenë e kombinimit të barnave të ngjashme me Viagrën me statinat. Statinat janë një klasë e barnave që zvogëlojnë prodhimin e kolesterolit në trup. Sipas gjetjeve të përshkruara, kombinimi mund të jetë edhe më efektiv në kufizimin e metastazave, sepse prek kolesterolin në dy nivele: sildenafili kufizon përdorimin e kolesterolit nga qelizat tumorale, ndërsa statinat ulin prodhimin e tij në organizëm.
Për të vlerësuar rëndësinë e këtij sinjali, studiuesit kanë konfirmuar potencialin kundër metastazave të sildenafilit si në eksperimentet laboratorike, ashtu edhe në të dhënat mjekësore të pacientëve me kancer. Këto të dhëna tregojnë një përmirësim të ndjeshëm në mbijetesë te ata që merrnin sildenafil për indikacione të tjera mjekësore. Për më tepër, efekti rezulton më i theksuar kur sildenafili kombinohej me statina.
Ndërkohë, në vijim të temave të lidhura me shëndetin dhe kujdesin mjekësor, në të njëjtën hapësirë informuese përmendet edhe se një studim i ri i publikuar në revistën “International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity” ka sugjeruar një qasje të re: të mos shikohet vetëm ajo çfarë hanë njerëzit, por edhe koha kur e konsumojnë ushqimin. Por fokusi kryesor i studimit të publikuar në “Cancer Research” mbetet te potenciali i sildenafilit për të ndikuar në metastazë përmes boshtit të kolesterolit dhe rrugës molekulare që nis nga bllokimi i PDE5 dhe rritja e cGMP.
Botuar fillimisht në Bota Sot