Një studim i ri i publikuar në revistën shkencore “International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity” ka sjellë një ide që lidhet jo vetëm me atë çfarë hamë, por edhe me orën kur hamë. Revista “Women’s Health” ka përcjellë gjetjet, duke theksuar se përqendrimi te oraret e vakteve mund të ndihmojë në menaxhimin e peshës, sidomos për ata që ndihen se po ndjekin një regjim ushqimor korrekt, por pa rezultate të dukshme.
Qasja që përmendet në studim ngjan me agjërimin me ndërprerje, por shfaqet si më fleksibile. Arsyeja është se nuk kërkon orare strikte apo periudha fikse agjërimi. Përkundrazi, theksi është te ndryshimi i kohës së ngrënies gjatë ditës dhe te hendeku që krijohet mes darkës dhe mëngjesit të ditës pasuese.
Studimi raporton se koha e vakteve mund të lidhet me një indeks më të ulët të masës trupore (BMI) me kalimin e kohës. Kjo do të thotë se, te disa persona, zakonet për të mos ngrënë vonë në mbrëmje dhe për të ngrënë më herët në mëngjes duket se shoqërohen me peshë më të kontrolluar. Në të njëjtën kohë, vonimi i mëngjesit është lidhur me BMI më të lartë.
Hendeku mes darkës dhe mëngjesit del kyç për BMI më të ulët
Studiuesit analizuan të dhënat e mbi 7.000 të rriturve, të moshës 40-65 vjeç, në Gjermani. Në fazën fillestare, pjesëmarrësit dhanë informacione për gjatësinë, peshën, kohën e vakteve, stilin e jetesës dhe gjendjen socio-ekonomike. Pas pesë vjetësh, më shumë se 3.000 prej tyre u rikthyen për matje të reja, duke i lejuar studiuesit të vëzhgonin si ndryshonin zakonet dhe si evoluonte pesha me kohën.
Rezultati kryesor nxori dy zakone që u lidhën me BMI më të ulët. E para lidhej me një periudhë më të gjatë pa ngrënë gjatë natës. Praktikisht, ata që nuk hanin vonë në mbrëmje dhe që e zhvendosnin mëngjesin më herët priren të kishin peshë më të ulët. Te gratë me BMI më të ulët, mëngjesi zakonisht konsumohej rreth orës 07:30 dhe ekzistonte një diferencë rreth 10.5 orë mes darkës dhe mëngjesit të ditës tjetër. Kjo nënkupton se vakti i fundit zakonisht mbyllej rreth orës 21:00.
E dyta, vonimi i mëngjesit u shoqërua me BMI më të lartë. Studimi thekson qartë se gjetjet tregojnë një lidhje, por nuk provojnë se këto zakone janë shkaku i drejtpërdrejtë i dobësimit. Megjithatë, ekspertët ofrojnë disa shpjegime të mundshme për mënyrën si mund të ndikojë ora e vakteve në trup.
Në shpjegimet e përcjella, dietologia Camille Lassale thotë se përpunimi i lëndëve ushqyese në trup—sidomos nga insulina, metabolizmi dhe hormonet e urisë—ndryshon gjatë ditës. Sipas saj, trupi funksionon më mirë gjatë ditës, sidomos në mëngjes, dhe më dobët gjatë natës. Lisa Moskovitz, doktoreshë në fushën e ushqyerjes, është në të njëjtën linjë, duke theksuar se hormonet që rregullojnë oreksin dhe nivelin e sheqerit në gjak ndikojnë drejtpërdrejt në peshë dhe në yndyrën trupore.
Ndërkohë, dietologu Mir ALi shpjegon se ngrënia vonë në mbrëmje shpesh shoqërohet me vakte të vogla ose “snacking”, të cilat zakonisht nuk janë zgjedhjet më të shëndetshme. Sipas tij, kur kjo ndodh rregullisht, mund të çojë në shtim në peshë. Për më tepër, ekspertët përmendin se është e rëndësishme të mbahen vakte të rregullta dhe t’i jepet trupit kohë të tretë ushqimin përpara se të shtrihemi për të fjetur.
Sa i përket ndryshimit me agjërimin me ndërprerje, qasja nuk është e njëjtë edhe pse duket e ngjashme. Agjërimi me ndërprerje zakonisht kërkon periudha më të gjata pa ngrënë; një shembull i përmendur është metoda 16:8, ku 16 orë mbahen pa ushqim dhe 8 orë lejohet të hahet. Ndërsa kjo qasje e bazuar në kohën e vakteve paraqitet më fleksibile dhe, për këtë arsye, më e lehtë për t’u mbajtur në afat. Moskovitz e përshkruan si një qasje më të qëndrueshme, ndërsa Lassale shton se shumica e pjesëmarrësve në studim nuk po ndiqnin qëllimisht një regjim agjërimi. Në fund, mesazhi i artikullit mbetet te rëndësia e orarit të të ngrënit dhe te krijimi i një hendeku të mjaftueshëm mes darkës dhe mëngjesit.
Botuar fillimisht në Bota Sot