Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, ka paralajmëruar Iranin se vendi do të përballet me “ofensivën më të madhe financiare ndonjëherë”. Në një shkrim të publikuar si artikull opinioni për “Financial Times”, ai pretendoi se lufta mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit po “hyn në lojën e saj përfundimtare”.
Bessent tha se SHBA-të planifikojnë të ndërpresin të gjitha lidhjet ekonomike me Iranin “në një Ditë D ekonomike”. Sipas tij, çdo komb që do të ketë partneritet financiar me Teheranin do të përballet edhe me izolim të ngjashëm. Ai nuk dha detaje konkrete mbi format që do të marrë presioni ekonomik, por njoftoi se hapat do të shpjegohen më gjerësisht në një konferencë për shtyp në SHBA të hënën, në orën 13:00.
Paralajmërimi i Bessentit vjen pas disa kthesave dhe afateve të zgjatura nga administrata e presidentit të SHBA-së, Donald Trump, mbi kërcënimet e mëparshme ndaj Iranit. Në të njëjtën kohë, vetë regjimi iranian i hodhi poshtë komentet e tij dhe tha se do të mbyllë të gjitha eksportet e naftës nga rajoni “nëse lufta vazhdon”, sipas agjencisë së lajmeve Reuters.
SHBA kërkon ndërprerjen e “linjave të jetës” ekonomike të Iranit
Në artikullin e tij, Bessent shkroi se “bota duhet ta kuptojë se objektivi ynë është të ndërpresim çdo linjë jetese ekonomike që mbështet regjimin tiranik derisa Teherani të mbetet i vetëm”. Ky mesazh lidhet edhe me shqetësimin e Washingtonit për qarkullimin e energjisë në rajon dhe me rritjen e presionit ekonomik ndërsa konflikti vijon.
Një paralajmërim i ri është dhënë edhe nga ana e Teheranit. Regjimi iranian ka lëshuar udhëzime që transporti detar të mos kalojë nëpër Ngushticën e Hormuzit pa lejen e tij, raportoi agjencia Reuters. Ngushtica e Hormuzit është një prej pikave kyçe të furnizimit energjetik global: rreth një e pesta e naftës dhe gazit në botë zakonisht kalon nëpër këtë ngushticë. Por, sipas të dhënave të përmendura, rrjedha është bllokuar në mënyrë efektive nga vendi që nga fillimi i konfliktit në fund të shkurtit.
Kërcënimet amerikane ndaj Iranit kanë qenë të përsëritura gjatë luftës. Në prill, Donald Trump deklaroi se “një qytetërim i tërë do të vdesë sonte” nëse Irani nuk bie dakord për një marrëveshje që synon t’i japë fund luftës dhe të zhbllokojë Ngushticën e Hormuzit. Më pas, SHBA-të u tërhoqën nga ky pozicion pasi ndërmjetësi Pakistan ndërhyri dhe bëri thirrje për më shumë diplomaci.
Ndërkohë, ndikimi ekonomik i luftës po ndihet në SHBA dhe në të gjithë botën. Çmimet më të larta të naftës kanë rritur shqetësimet për koston e jetesës, me çmimet e benzinës dhe naftës shumë më të larta se një vit më parë. Në SHBA, çmimet e benzinës kanë kaluar 4 dollarë për galon, ndërsa përballueshmëria renditet ndër shqetësimet kryesore të votuesve amerikanë para zgjedhjeve të mesit të mandatit në nëntor. Të hënën, një fuçi nafte e papërpunuar Brent, si pikë referuese globale, u vlerësua 93 dollarë.
Po në kuadër të situatës financiare, javën e kaluar u njoftua se qeveria amerikane do të ndërhynte në tregjet e obligacioneve duke blerë më shumë borxh qeveritar për të rritur kërkesën për obligacione dhe për të ulur normat e huamarrjes. Por, efekti i njoftimit zgjati pak: kostot e huamarrjes afatgjata u rritën përsëri një ditë më vonë. Irani, nga ana tjetër, përballet me sanksione të ashpra ekonomike nga SHBA-të.
Historia e sanksioneve lidhet edhe me marrëveshjen e vitit 2015 mes Iranit dhe fuqive botërore, ku Barack Obama dhe disa aleatë të SHBA-së kishin arritur dakordësinë që hoqi shumë sanksione në këmbim të vendosjes së kufizimeve mbi programin bërthamor të Iranit. Megjithatë, në vitin 2018, Trump u tërhoq nga ajo marrëveshje, duke e quajtur “të dëmtuar në thelbin e saj”, dhe rivendosi të gjitha sanksionet amerikane ndaj Iranit. Gjatë mandatit të Joe Biden si president, u bënë përpjekje për rivendosjen e marrëveshjes së epokës së Obamës, por kjo nuk u realizua. Në prill të këtij viti, administrata Trump nisi një valë sanksionesh ndaj bankave dhe firmave të huaja që bënin biznes me Teheranin, pasi u bë e qartë se operacionet ushtarake nuk kishin sjellë dorëzimin e regjimit të Iranit.
Botuar fillimisht në Telegrafi
