Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, njoftoi të hënën se Shtetet e Bashkuara kanë rritur trysninë ndaj Iranit duke ndërmarrë një “ofensivë ekonomike” kundër lidhjeve financiare që, sipas Uashingtonit, e mbajnë Teheranin në këmbë në vende të ndryshme të botës. Paralajmërimi vjen në një moment kur SHBA-ja dhe aleatët e saj po intensifikojnë përpjekjet për të kufizuar atë që e konsiderojnë burime të të ardhurave të paligjshme të regjimit iranian.
Bessent tha se synimi i administratës amerikane është të “ndërpresë çdo burim ekonomik” që e mbështet këtë regjim. Në të njëjtën linjë, ai tha se Teherani duhet të mbetet “i vetëm”, duke iu referuar izolimit ekonomik që SHBA-ja kërkon të realizojë. Deklarata e tij u bë në një konferencë për media, disa ditë pas paralajmërimit për “Ditën D ekonomike”, të përmendur edhe në komunikimet mes Bessent dhe presidentit Donald Trump.
Njoftimi vjen gati gjashtë muaj pasi nisi lufta amerikano-izraelite me Iranin, një konflikt që ka ndikuar direkt në tregjet globale dhe furnizimet me naftë. Sipas skenarit të përshkruar nga Uashingtoni, ndikimi është ndjerë veçanërisht për shkak të ndërprerjes së furnizimeve nga Gjiri Persik përmes Ngushticës së Hormuzit. Bessent e lidh këtë kontekst me presionin e ri ekonomik, duke theksuar se nuk po bëhet fjalë vetëm për menaxhim të kërcënimit, por për ta goditur atë në rrënjë përmes mekanizmave financiare dhe tregtare.
SHBA kërkon të bllokojë burimet që e mbajnë Iranin në ekonomi
Scott Bessent deklaroi se departamenti amerikan i Thesarit “ka hartuar rrjetet, ndërmjetësit dhe kanalet financiare” që Irani përdor për të kontrabanduar naftë, për t’i shmangur sanksionet dhe për të financuar terrorizmin. Në këtë kuadër, ai bëri të ditur se Thesari ka vërejtur pesë sektorë ku Irani po mbështet ekonominë e tij: asetet digjitale, teknologjinë, arin, aviacionin dhe transportin detar. Njëkohësisht u njoftua vendosja e sanksioneve të reja ndaj rreth 60 subjekteve, individëve dhe anijeve.
“Çdo vend që mbështet Iranin duhet të jetë i përgatitur të përballet me sanksionet amerikane”, tha Bessent. Ai shtoi se regjimi iranian përballet me “një zgjedhje të qartë”: ose “izolim të rëndë global”, ose një “rrugë drejt riintegrimit” në ekonominë globale. Në të njëjtën kohë, ai paralajmëroi për përpjekjen e re të nisur javën e kaluar, pa dhënë detaje konkrete, por duke sugjeruar se bllokada ekzistuese amerikane ndaj porteve iraniane, e kombinuar me “sanksionet më të ashpra në histori”, do të ulë nevojën për operacione të reja ushtarake kundër Iranit.
Gjatë kësaj periudhe, sulmet në shkallë të gjerë janë zbutur, por negociatat me ndërprerje nuk kanë sjellë një marrëveshje për t’i dhënë fund luftës, për të rihapur Ngushticën e Hormuzit apo për të zgjidhur mosmarrëveshjet disa dekadëshe lidhur me aktivitetet bërthamore të Iranit. Përpara luftës, përmes Ngushticës kalonte rreth 20 për qind e dërgesave globale të naftës, një shifër që e bën rihapjen e saj çështje qendrore edhe për tregjet e energjisë.
Kur u pyet nëse SHBA-ja do ta shënjestronte Kinën për vazhdimin e blerjes së naftës iraniane, Bessent tha: “Ne jemi të bindur se të gjithë duan që Ngushtica të rihapet dhe që çmimet e energjisë të bien përsëri”. Ai theksoi se “kinezët marrin 50 për qind të energjisë së tyre nga brenda Gjirit”, duke shtuar se do të ishte në interes të tyre që të bashkoheshin në këtë përpjekje. Nga ana tjetër, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme kineze, Lin Jian, u shpreh se “sanksionet dhe presioni nuk do të ndihmojnë në zgjidhjen e problemeve” dhe sipas tij ato “vetëm do të rrisin tensionet” dhe do ta përshkallëzojnë situatën.
Lin Jian, në komentet e cituara nga China Daily, i bëri thirrje palëve që të kthehen sa më shpejt në dialog dhe të kërkojnë një zgjidhje politike. Ndërkohë, Trump pritet të takohet me presidentin kinez Xi Jinping në Uashington në fund të shtatorit. Në intervistat dhe deklarimet e mëparshme, Bessent pati paralajmëruar se “Ne do ta rrëzojmë këtë regjim”, ndërsa vetë Trump, në një postim në rrjetet sociale të hënën, shkroi se “Irani po shembet plotësisht”.
Botuar fillimisht në Bota Sot
