Tregu shqiptar i pasurive të paluajtshme vazhdon të ofrojë kthime relativisht modeste nga investimet në prona të destinuara me qira. Edhe pse dinamika e fundit ka sjellë rritje të çmimeve të qirave, efekti te investitori mbetet i kufizuar nga fakti se kthimi vjetor nuk po rritet me të njëjtin ritëm si vlerat e blerjes së banesave. Kjo situatë e bën të rëndësishme llogaritjen e kohës reale që duhet për të rikuperuar paratë e hedhura fillimisht në një apartament, veçanërisht në kryeqytet.
Në vitet e fundit, çmimet e qirave në Shqipëri kanë ardhur në rritje. Arsyeja kryesore lidhet me tendencën e zgjerimit të kërkesës për qira ditore, e cila ka përfituar nga rritja e interesit të vizitorëve dhe preferencës për akomodime afatshkurtra. Ky ndryshim në mënyrën e përdorimit të pronave ka ndihmuar në rritjen e të ardhurave të mundshme, por jo gjithmonë mjafton për të transformuar shpejt investimin në fitim real, pasi investimi në blerje ka pësuar gjithashtu rritje të fortë çmimesh.
Çmimet e shitjes për banesat kanë qenë një tjetër faktor që ndikon direkt te shpejtësia e rikuperimit. Kur vlera e një apartamenti rritet më shpejt se të ardhurat që gjeneron me qira, investitori përballet me një periudhë më të gjatë kthimi. Në praktikë, kjo do të thotë se edhe nëse qiraja nominale rritet, duhet kohë derisa diferenca midis çmimit të blerjes dhe të ardhurave të akumuluara të barazohet. Për rrjedhojë, kthimet mbeten të ulëta në raport me shumën e investuar.
Vlerësimi i kohës për të recoup paratë e investuara varet nga disa elemente, që lidhen jo vetëm me çmimin e apartamentit, por edhe me mënyrën si e gjeneron të ardhurën. Nëse prona përdoret për qira ditore, të ardhurat potencialisht mund të jenë më të larta se në rastin e qirasë afatgjatë. Por ky model shoqërohet me ndryshime sezonale, kosto operacionale dhe një kërkesë që nuk mbetet konstante. Ndërkohë, nëse zgjidhet qiraja afatgjatë, të ardhurat zakonisht janë më të parashikueshme, por kthimi mund të zgjasë më shumë, sidomos kur çmimi i blerjes është rritur ndjeshëm.
Qiraja po rritet, por sa vite duhen për ta rikuperuar investimin?
Në këtë kontekst, pyetja kryesore për shumë investitorë bëhet: sa kohë duhet që një apartament në Tiranë të gjenerojë të ardhura të mjaftueshme për të mbuluar shumën e investuar në blerje? Ndërsa tregu po shfaq rritje të çmimeve të qirave, raporti i përgjithshëm ende sugjeron se rikuperimi nuk është i shpejtë. Kjo lidhet me faktin se tregu, në përgjithësi, ka prodhuar kthime modeste nga qiradhënia dhe përmirësimet e kohëve të fundit nuk e kanë ndryshuar në thelb këtë profil.
Një element tjetër që ndikon te kthimi janë kostot shtesë që lidhen me mbajtjen e pronës dhe administrimin e saj, të cilat në shumicën e rasteve nuk janë të papërfillshme. Edhe kur të ardhurat nga qiraja janë më të larta për shkak të rritjes së kërkesës, shpenzimet e vazhdueshme mund ta ngadalësojnë periudhën e rikuperimit. Po ashtu, koha bosh mes qirave, luhatjet në kërkesë dhe kushtet e tregut mund të ndikojnë në totalin vjetor që realizon një pronar.
Për të kuptuar realisht se sa vite duhen, investitori duhet të shohë një bilanc të thjeshtë: çmimin e blerjes së apartamentit, të ardhurën vjetore të mundshme nga qiraja (qoftë afatgjatë apo afatshkurtër), dhe faktorët që shoqërojnë përdorimin e pronës si shpenzimet e mirëmbajtjes dhe administrimit. Në fund, edhe pse rritja e qirave ka sjellë përmirësim në të ardhura, kthimet e përgjithshme vijojnë të konsiderohen të ulëta. Kjo është arsyeja pse rikuperimi i investimit, në shumë raste, kërkon më shumë kohë nga ç’pret pjesa më e madhe e blerësve të pronave, sidomos kur çmimet e blerjes kanë ndjekur tendenca në rritje.
Botuar fillimisht në Albeu