Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, ka reaguar pas idesë së përsëritur të Serbisë që t’i ndërrohet rrjedha lumit Ibër. Reagimi i tij vjen në një kohë kur kjo çështje është diskutuar në publik prej kohësh, ndërsa në intervista dhe deklarata të fundit është përmendur edhe se çfarë kanë thënë zyrtarë serbë për mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së ujit.
Pas dy vitesh, presidenti serb Aleksandar Vuçiq ka thënë se ka ftuar ekspertë për këtë temë. Deklarimi i tij ka nxitur reagime jo vetëm në Kosovë, por edhe në Shqipëri. Fillimisht, pretendimit të përsëritur të Beogradit iu kundërpërgjigj ministri i Jashtëm i Shqipërisë, Ferit Hoxha, i cili e trajtoi çështjen si diçka që prek interesat dhe realitetin e Kosovës. Më pas, Hoxhës iu përgjigj homologu serb, Marko Gjuriq.
Gjuriq e akuzoi ministrin shqiptar për qëndrim të njëanshëm dhe kundërshtoi përfshirjen e konceptit të “Shqipërisë së Madhe” në diskutimet që lidhen me Kosovën. Pas këtyre zhvillimeve, Rama zgjodhi të reagojë me një postim të gjatë në “X”, ku iu rikthye argumenteve të tij kryesore lidhur me sovranitetin dhe respektimin e të drejtave ndërkombëtare në çështje të natyrës dhe burimeve ujore.
Rama: “Ibër” të rrjedhë sipas gjeografisë, jo folklorit
Sipas Ramës, lumi Ibër “do të vazhdojë të rrjedhë sipas gjeografisë dhe jo folklorit”. Në këtë mënyrë, ai e lidhi çështjen me një qasje praktike, duke thënë se diskutimet për ndryshimin e rrjedhave të ujit nuk duhet të ndërtohen mbi narrativa politike. Kryeministri theksoi se pikërisht për situata të tilla ekziston e drejta ndërkombëtare për ujërat, duke nënvizuar se rregullat dhe parimet ligjore ndërkombëtare duhet të respektohen.
Rama vazhdoi argumentimin duke e lidhur pretendimin e Serbisë me realitetin politik të pas viteve të fundit. Ai tha se “Serbia e humbi Kosovën” dhe se përsëritja e asaj ideje që “nuk e humbi ndoshta” mund ta kthejë humbjen në fitore vetëm brenda “gjeografisë së imagjinatës politike”. Në këtë kontekst, Rama theksoi se hartat dhe realiteti gjeografik nuk janë po aq fleksibël sa pretendimet politike, duke shtuar se territori i Republikës së Kosovës nuk është territor serb.
Në vijim të kësaj linje, Rama i referohet drejtpërdrejt burimeve natyrore që gjenden brenda territorit të Kosovës. Ai tha se burimet natyrore që ndodhen brenda Kosovës nuk janë burime të Republikës së Serbisë. Sipas tij, kjo logjikë duhet të jetë e qartë edhe kur diskutimet zhvillohen në nivele ndërkombëtare apo kur palët ulen në tryezat evropiane, ku përfaqësuesit serbë, sipas Ramës, e dinë realitetin.
Kryeministri shqiptar u ndal edhe te qëndrimi i Shqipërisë dhe mënyra se si ai e shpjegon raportin me Kosovën. Ai deklaroi se Shqipëria nuk ka pretendime territoriale mbi territorin serb dhe se nuk ka nevojë të shpikë një pretendim të tillë për ta mbështetur Kosovën. Rama tha se nuk i shkon Kosovës një projekt i quajtur “Shqipëria e Madhe”, duke theksuar se Kosova është një shtet më vete dhe se shqiptarët e Kosovës janë “shqiptarë të Kosovës”. Ai shtoi se shqiptarët kanë Republikën e tyre, institucionet e tyre dhe të drejtën për të përcaktuar të ardhmen e tyre.
Në fund të reagimit, Rama foli edhe për komunitetin serb në Kosovë. Ai tha se të drejtat, siguria, prona, gjuha dhe trashëgimia kulturore e fetare e këtij komuniteti duhet të mbrohen. Megjithatë, Rama iu drejtua kritikës Beogradit, duke thënë se Serbia, sipas tij, paralajmëron Shqipërinë për “ekspansionizëm etnik”, ndërkohë që territorit të një shteti tjetër sovran i referohet sikur të ishte “pje” — duke e lënë të nënkuptohet se bëhet fjalë për një qasje që, sipas Ramës, nuk përputhet me statusin dhe kufijtë e njohur ndërkombëtarisht.
Botuar fillimisht në Koha.net