Tre audioregjistrime të bisedave mes qendrës së kontrollit dhe makinistëve të trenave Iryo dhe AVE në Spanjë nxjerrin në pah gabime të mundshme që kanë ndodhur para përplasjes tragjike. Ngjarja ka shkaktuar deri më tani 68 viktima, ndërsa dhjetëra persona të tjerë kanë mbetur të plagosur, duke e kthyer aksidentin në një nga rastet më shqetësuese të sigurisë në transport.
Sipas informacioneve të publikuara nga gazeta El País, komunikimet e regjistruara rrisin pikëpyetjet lidhur me mënyrën se si janë zbatuar protokollet e sigurisë përpara aksidentit. Në qendër të hetimeve është roli i urdhrave të dhëna nga kontrollori dhe fakti nëse distanca mes trenave ishte vërtetuar sipas rregullave para se të jepej leje për rifillimin e lëvizjes.
Një nga regjistrimet tregon se kontrollori urdhëroi që trenat të rifillonin lëvizjen me shpejtësi normale, pa konfirmuar më parë se distanca e sigurisë mes tyre ishte garantuar. Ky veprim, siç përshkruhet në raportime, dyshohet të mos jetë në përputhje me protokollet e sigurisë dhe cilësohet si një nga elementet që po shqyrtohet për zbardhjen e plotë të ngjarjes.
Në këtë bisedë, kontrollori i qendrës së kontrollit Atocha (CRC) i jep leje trenit AVE të vazhdojë. Në urdhrat e tij përmendet shkëputja dhe rilidhja e sistemit përkatës, përsëritja e itinerarit dhe vazhdimi nën mbrojtjen e BSL-së me një itinerar normal. Gjatë komunikimit, makinisti i AVE bën një pyetje të shkurtër për konfirmimin: “Me orar të rregullt?” Komunikimi mbyllet me konfirmime mes kontrollorit dhe makinistit, ku përsëritet se urdhri ishte dhënë për rifillimin e lëvizjes.
Urdhri për rifillim pa konfirmim të distancës së sigurisë është në fokus të hetimeve
Megjithatë, sipas të dhënave që dalin nga këto audioregjistrime, leja u dha pa u vërtetuar nëse treni Iryo përpara AVE-së kishte lëvizur mjaftueshëm për të shmangur një përplasje. Pikërisht ky moment po analizohet nga hetuesit, të cilët po përpiqen të përcaktojnë nëse moszbatimi i procedurave të sigurisë dhe komunikimet mes qendrës së kontrollit dhe makinistëve kanë luajtur rol në tragjedi.
Një regjistrim tjetër përmban komunikimin mes makinistit të Iryos dhe qendrës së kontrollit, në orën 08:41. Makinisti njofton se treni nuk mund të rifillonte lëvizjen për shkak të një problemi teknik. Ai shpjegon se kishte pasur një problem me kutinë e shpejtësisë ndërsa drejtonte me BZL dhe thotë se treni tjetër duhet të ishte në autostradën 113, me mbi 200 km/orë. Makinisti shton se nuk kishte bërë ndërrime shpejtësie dhe se ishte ndalur në hyrje të Urda-s. Këto detaje tregojnë se situata teknike po pengonte vazhdimin, ndërkohë që komunikimet vazhdonin me qendrën e kontrollit.
Pas disa shkëmbimeve, qendra e kontrollit i jep sërish udhëzime për rifillimin e udhëtimit. CRC thotë: “Shkëputeni. Dhe rilidhuni. Rifilloni udhëtimin tuaj, nën mbrojtjen e BSL-së, me shpejtësi normale.” Makinisti i Iryos përgjigjet me “Në rregull, më jep një moment”, por më pas njofton sërish se treni mbetej i ndaluar, sepse nuk mund të kontrollonte sistemin LZB. Ai e shpjegon qartë: “Treni nuk më lejon të kontrolloj sistemin LZB. Kjo është arsyeja pse jam ende i ndaluar në sinjalin e hyrjes.” Qendra e kontrollit i thotë që nëse nuk ka zgjidhje të menjëhershme, ai të vepronte sa më shpejt të ishte e mundur dhe në rast problemi thjesht të telefononte. Makinisti mbyll komunikimin me “Në rregull, perfekt”.
Përveç këtyre bisedave me makinistët, raportimet përmendin edhe një bisedë të brendshme në qendrën e kontrollit, ku dëgjohen diskutime për problemet teknike të trenit dhe mënyrën si duhej të vazhdonte lëvizja. Rreth pesë minuta pas këtij komunikimi, ndodhi përplasja mes trenave Iryo dhe AVE. Hetimet pritet të sqarojnë nëse moszbatimi i procedurave të sigurisë, si dhe mënyra e komunikimit mes kontrollorëve dhe makinistëve, ka ndikuar në zhvillimin e ngjarjes.
Botuar fillimisht në Bota Sot