Kryeministri Edi Rama ishte i pranishëm në një panel gjatë vizitës së tij në Estoni, në kuadër të konferencës Lennar Meri. Në fjalën e tij, ai u ndal gjerësisht te situata që po kalon Europa, në një atmosferë të re gjeopolitike që, sipas tij, po formësohet me ritme të shpejta. Rama e trajtoi çështjen jo thjesht si një reflektim të përgjithshëm, por si një thirrje për mënyrën se si europianët po e lexojnë realitetin politik ndërkombëtar dhe çfarë po ndodh me rolin e tyre në këtë fazë.
Gjatë diskutimit, Rama theksoi se shqetësimi për drejtimin që po merr Europa duhet të shoqërohet me një qasje më të matur. Ai vuri në dukje se në këto rrethana, shpesh mbizotëron prirja për të kërkuar fajtorë dhe për të shënjestruar vende e aktorë të jashtëm. Në këtë logjikë, sipas tij, një nga reagimet e shpeshta është të fajësohen SHBA-të dhe Donald Trump, duke e kthyer gishtin te jashtë.
Rama tha se europianët duhet të ndryshojnë mënyrën se si e trajtojnë këtë situatë. Në vend që të ndalen te akuzat apo te narrativa “dikush tjetër po na prish rrugën”, ai theksoi nevojën për rivlerësim të brendshëm. Argumenti i tij ishte i drejtpërdrejtë: para se të kërkohet përgjegjësi te Uashingtoni dhe te Trump, duhet të kuptohet çfarë nuk po funksionon te vetë Europa dhe te qasjet e saj, përfshirë vendimmarrjen dhe prioritetet që po ndiqen.
Rivlerësim i vetes: Europa të mos fajësojë vetëm SHBA-në
Në panel, Rama e lidh këtë mesazh edhe me faktin se tashmë gjendemi në një epokë të re gjeopolitike. Sipas tij, dinamika ndërkombëtare po ndryshon, dhe për rrjedhojë edhe mënyra se si përgatitet dhe si reagohen sfidat duhet të jetë më gjithëpërfshirëse. Ai nënvizoi se të fajësuarit e jashtëm nuk e zgjidh thelbin, por thjesht e zhvendos vëmendjen. Për këtë arsye, ai u shpreh se është e rëndësishme të mos kthehet çdo debat në një akuzë të orientuar, ku Europa e ka të lehtë të drejtojë gishtin te një aktor i vetëm.
Kryeministri, duke komentuar atmosferën që po krijohet rreth rolit të Perëndimit dhe raporteve ndërmjet aktorëve kryesorë, tha se europianët duhet të ndalojnë së përdoruri këtë qasje. Ai vuri në plan të parë idenë se, për të pasur qartësi mbi rrugën që po merr kontinenti, duhet të bëhet një kontroll i brendshëm: si po mendohet strategjia, si po formësohen pozicionet, dhe çfarë lloj përgjigjesh po jepen ndaj pasigurisë që po rritet. Në të njëjtën kohë, mesazhi i tij sugjeroi se është po aq e nevojshme të kuptohet se çfarë mund të ndryshohet nga brenda, përpara se të vendoset fokus i vazhdueshëm te jashtë.
Ky qëndrim i Ramës u shpreh në panelin e konferencës Lennar Meri gjatë vizitës së tij në Estoni. Duke folur për shqetësimin se “ku po shkon Europa”, ai argumentoi se alternativa që ofron logjika e rivlerësimit është më produktive sesa kërkimi i fajit te të tjerët. Rama theksoi se, në këtë periudhë, na duhet të kthejmë vëmendjen te vetja, të analizojmë realisht situatën dhe të kuptojmë sfidat që përballen vendet europiane. Në përfundim të diskutimit, mesazhi kryesor mbeti i njëjtë: në vend që të drejtojmë gishtin te Trump dhe SHBA, Europa duhet të rivlerësojë veten dhe qasjet e saj.
Botuar fillimisht në Albeu