Në ambientin e kuruar thjesht, por me elegancë, pranë Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, mbrëmja kushtuar Nexhmije Pagarushës u kthye në një përvojë që bashkoi kujtesën dhe muzikën. Vargjet dhe meloditë që prej dekadash kanë qenë pjesë e memorjes kolektive shqiptare morën jetë në skenë, ndërsa imazhet e Pagarushës ishin të pranishme gjatë gjithë koncertit, si muzë dhe si figurë qendrore e homazhit.
Kjo ngjarje u mbajt në kuadër të edicionit të gjashtë të Festivalit Ndërkombëtar të Operës “Rame Lahaj”. Mbrëmja nuk solli vetëm repertorin që e bëri Pagarushën të pavdekshme, por edhe “perla” të tjera të muzikës shqiptare, të rikthyera si një homazh për epokën që ajo e mbretëroi. Koncertet e tilla, përtej Prishtinës, vijojnë të shtrihen edhe në Ferizaj dhe Istog, duke u kthyer tashmë në traditë të festivalit.
Publiku, i cili kishte mbushur të gjitha ulëset e vendosura përballë skenës dhe shkallët përkatëse të Bibliotekës, e ndoqi programin me vëmendje. Skena ishte ndërtuar me drita që krijonin një efekt të veçantë vizual, dukej nga larg si një lloj ftesë e hapur për këdo që u bashkua në këtë mbrëmje kulturore. Atmosfera, në të cilën muzika zhvillohej mes thjeshtësisë dhe elegancës, e bëri të lehtë lidhjen mes brezit që e ka rritur Pagarushën si pikë reference dhe atij që po e zbulon përmes interpretimit bashkëkohës.
Bilbili i Kosovës u rikthye në skenë përmes “Rame Lahaj”
“Bilbili i Kosovës” nuk u soll vetëm me këngët që e kanë shndërruar Nexhmije Pagarushën në ikonë, por edhe me një mozaik këngësh që përfaqëson kohën, frymën dhe universin muzikor të bashkëkohësve të saj. Në këtë mënyrë, koncerti u lexua si një udhëtim: nga kujtimet e vjetra drejt mënyrës se si muzika shqiptare vazhdon të përcillet e të ringjallet mes zërave të brezit aktual.
Një pjesë e rëndësishme e mbrëmjes ishte mënyra si u rrëfye historia e muzikës shqiptare përmes interpretimit dhe përzgjedhjes së repertorit. Homazhi synoi të mos e izolonte emrin e Pagarushës vetëm në të kaluarën, por ta paraqiste atë si pjesë të një zinxhiri artistik që vazhdon të frymëzojë. Për këtë arsye, Prishtina u shndërrua në një hapësirë ku imazhi i saj u ringjall edhe përmes skenografisë dhe pranisë simbolike në sallë.
Koncerti, i mbajtur në Bibliotekën Kombëtare të Kosovës, u shoqërua nga një rrjedhë skenike që e mbajti vëmendjen të përqendruar tek kënga dhe tek mesazhi i saj. Në qendër mbeti figura e Nexhmije Pagarushës, por edhe ideja se arti i saj vazhdon të jetë referencë. Për publikun, ky ishte një moment ku tingujt e përzgjedhur krijuan një urë mes kujtimit dhe aktualitetit, duke e bërë mbrëmjen jo thjesht një shfaqje, por një rikthim në kohë përmes muzikës.
Edicioni i gjashtë i Festivalit Ndërkombëtar të Operës “Rame Lahaj” vazhdon të dëshmojë se arti i skenës, kur ndërthuret me hapësira kulturore si Biblioteka Kombëtare, krijon ndikim të qëndrueshëm në komunitet. Homazhi për Nexhmije Pagarushën, i ndarë mes repertorit që e ka bërë të pavdekshme dhe perlat e epokës së saj, e mbajti të gjallë trashëgiminë muzikore shqiptare dhe e bëri atë të prekshme edhe për ata që po e përjetojnë për herë të parë. Koncerte të tilla, të planifikuara edhe në Ferizaj e Istog, e forcojnë më tej traditën e festivalit dhe e kthejnë çdo edicion në një pikë takimi mes publikut dhe muzikës.
Botuar fillimisht në Koha.net