“Frika” është tema e edicionit të sivjetmë të festivalit ndërkombëtar të teatrit, muzikës dhe vallëzimit “Mittelfest” në Itali, ndërsa zëri i Kosovës në këtë ngjarje prestigjioze me një histori 35-vjeçare do të dëgjohet përmes shfaqjes “Nën hijen e një peme u ula dhe qava”. Produksioni do të vendoset në skenë si pjesë e programit të festivalit dhe vjen me një rrëfim që ndërthur kujtesën, pajtimin dhe dialogun mes dy botësh.
Shfaqja “Nën hijen e një peme u ula dhe qava”, me tekst të Jeton Nezirajt dhe nën regji të Blerta Nezirajt, do të prezantohet më 19 korrik 2026 në orën 19:30. Vendi i shfaqjes është Teatro Ristori, Cividale del Friuli, Itali. Për “Multimedia”-n e Prishtinës, ky projekt teatror nuk është i panjohur në skenat ndërkombëtare, por udhëtimi i radhës drejt “Mittelfest” shënon një premierë italiane për këtë destinacion të rëndësishëm festivalesh.
Në komunikatën për media të kompanisë “Multimedia” janë dhënë edhe detaje të tjera rreth projektit. Siç theksohet, produksioni ka marrë deri më tani vlerësime të shumta pozitive nga kritika ndërkombëtare. Kjo shfaqje hyn në festivalin “Mittelfest” si pjesë e një programi që synon të bashkojë teatrin, muzikën, vallëzimin dhe krijimtarinë bashkëkohore nga Evropa Qendrore dhe më gjerë.
Një dialog pajtimi në “Mittelfest” përtej kufijve
“Mittelfest 2026” do të mbahet prej 16 deri më 26 korrik. Sipas të dhënave të publikuara në ueb-faqen zyrtare, në këtë edicion marrin pjesë artistë nga 21 vende, kryesisht nga Evropa Qendrore dhe Ballkani. Programi përfshin 41 produksione, ndërsa festivali kryesor sjell 32 projekte artistike. Edicioni i sivjetmë thekson edhe numrin e madh të bashkëpunimeve ndërkombëtare, ku bën pjesë edhe “Nën hijen e një peme…”.
Në këtë produksion luajnë aktorët e njohur Arben Bajraktaraj, Ilire Vinca dhe Amernis Nokshiqi. Në skenë ata bashkohen edhe me një ansambël artistësh nga Afrika e Jugut: Gontse Ntshegang, Kensiwe Tshabalala, Les Made dhe Bongile Gorata Lecoge-Zulu. Sipas komunikatës, ky kombinim artistësh krijon një urë mes përvojave të ndryshme historike, duke e kthyer shfaqjen në një platformë dialogu mes kontinenteve.
Rrëfimi i shfaqjes mbështetet në materiale arkivore dhe në dëshmi të mbledhura. Në qendër të saj vendosen dy procese historike të pajtimit: Fushata e Pajtimit të Gjaqeve në Kosovë, e zhvilluar në vitin 1990, dhe Komisioni i së Vërtës dhe Pajtimit në Afrikën e Jugut, i themeluar në vitin 1995. Ky bosht narrativ synon të tregojë sesi pajtimi, edhe kur lind nga dhimbja dhe nga ngjarje të rënda, mund të tejkalojë kufijtë e thjeshtë njerëzorë dhe të hapë rrugë drejt faljes.
“Nën hijen…” kishte premierë botërore në tetorin e vitit të kaluar në Teatrin e Gjilanit. Për komunikatën, shfaqja funksionon si skenë urë mes dy kontinenteve, ku kujtesa del në tri gjuhë, ndërsa dhimbja përsërit të njëjtin tingull. Në interpretimin e projektit, dy figura simbolike, Anton Çetta dhe Desmond Tutu, “ringjallen” për të përcjellë idenë se falja ndodh brenda njerëzores, por arrin të shkojë përtej saj. Edhe pse tema e festivalit sivjet është “Frika”, rrëfimi i shfaqjes e çon fokusin te pajtimi dhe te mësimet që dalin nga përballja me të kaluarën.
Botuar fillimisht në Koha.net