Ministri i Jashtëm i Shqipërisë, Ferit Hoxha, ka reaguar në mënyrë të drejtpërdrejtë ndaj deklaratave të presidentit serb Aleksandar Vuçiç dhe përfaqësueses së qeverisë së tij, Snezhana Paunoviq. Në qendër të vëmendjes kanë qenë pretendimet se Kosova është pjesë e Serbisë dhe qëndrimet që lidhen me spastrimin etnik të Kosovës. Këto qëndrime u dënuan ashpër nga diplomacia shqiptare.
Gjatë një konference të organizuar në Tiranë, Hoxha ka zhvilluar edhe një bisedë me homologun e tij kroat. Në këtë takim, ai është ndalur posaçërisht te rëndësia e dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, duke nënvizuar se ky proces nuk mund të ndërtohet mbi narrativat që mohojnë realitetin historik apo që justifikojnë dhe relativizojnë krime. Sipas qëndrimeve të shprehura nga ministri, elementë të tillë si revizionizmi historik dhe mohimi i fakteve janë të papranueshëm për mënyrën se si duhet të ecet përpara.
Ferit Hoxha theksoi se dialogu nuk mund të varet nga lartësimi i kriminelëve të luftës, as të mbështetet në retorika nacionaliste apo përçarëse. Në të njëjtën linjë, ai u shpreh se nuk duhen përdorur deklarata të papranueshme që relativizojnë, justifikojnë ose i japin jehonë krimeve të luftës dhe politikave që janë dënuar si nga drejtësia ndërkombëtare, ashtu edhe nga ndërgjegjja njerëzore.
Dialogu rajonal s’mund të ndërtohet mbi mohimin e krimeve
Ministri i Jashtëm shqiptar ka vijuar më tej me një përgjigje direkte ndaj pretendimeve dhe qëndrimeve të Vuçiçit, në veçanti sa i përket marrëveshjes ushtarake mes Tiranës, Zagrebit dhe Prishtinës. Hoxha tha se çdo angazhim i Shqipërisë në këtë kuadër, qoftë koordinim dypalësh, tripalësh apo më i gjerë, nuk duhet të shqetësojë askënd. Ai shtoi se ky lloj koordinimi nuk duhet të përdoret nga askush në rajon apo jashtë tij për të justifikuar militarizimin e vendit dhe të shoqërisë.
Sipas qëndrimit të ministrit, marrëveshje të tilla nuk duhet të shërbejnë si pretekst për “t’i fryrë zjarreve” të rrezikshme të luftërave. Hoxha paralajmëroi se përpjekjet për të rikthyer thirrjet arkaike për fitore dhe përkatësi territoriale janë të papërshtatshme dhe nuk kontribuojnë në stabilitet. Ai u shpreh gjithashtu se çdo përpjekje për të ringjallur ndasitë e së kaluarës, për të ushqyer tensione ose për të penguar proceset e pajtimit dhe të bashkëpunimit nuk mund ta tërheqë rajonin mbrapa.
Në këtë kontekst, Ferit Hoxha argumentoi se këto qëndrime nuk do të mund të cenojnë të ardhmen e përbashkët evropiane të vendeve të Ballkanit. Mesazhi i tij ishte se rruga drejt bashkëpunimit dhe integrimit nuk duhet të bllokohet nga retorikat që nxisin frikë, mosbesim dhe polarizim. Ai e bëri të qartë se proceset e pajtimit kërkojnë qasje të përgjegjshme politike, pa relativizim të së shkuarës dhe pa eskalim të tensioneve.
Marrëveshja trepalëshe, e cila është kritikuar shumë nga Serbia, nuk ka mbetur pa reagim edhe nga zyrtarë të tjerë rajonalë. Ministri i Jashtëm i Kroacisë, Gordan Grlić-Radman, komentoi se fokusi duhet të jetë në thellimin e bashkëpunimit rajonal, si dhe në forcimin e bashkëpunimit ndërmjet dy vendeve mike. Në këtë mënyrë, çështja e bashkërendimit mes Tiranës, Zagrebit dhe Prishtinës është trajtuar si pjesë e një qasjeje më të gjerë për bashkëpunim rajonal dhe jo si faktor që të rrisë tensionet.
Botuar fillimisht në Telegrafi