Në shumë raste, njerëzit e nënvlerësojnë faktin që thjesht “po e zgjasin” gjumin pak më vonë se zakonisht. Por, sipas një studimi të ri, ky zakon i dukshëm i vogël mund të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në peshë dhe në rritjen e rreziqeve shëndetësore, përfshirë sëmundjet e zemrës dhe diabetin e tipit 2.
Studiuesit kanë vërejtur se personat që flinin rreth 90 minuta më pak çdo natë, duke arritur afërsisht 5-6 orë gjumë, shfaqnin një rritje mesatare të peshës prej rreth gjysmë kilogrami vetëm brenda gjashtë javëve. Ky trend, sipas autorëve të hulumtimit, mund të bëhet më i dukshëm nëse vazhdon gjatë një periudhe më të gjatë, duke e kthyer një ndryshim të vogël të rutinës në problem serioz.
Nëse kjo situatë do të përsëritej për një vit, studiuesit theksojnë se shtimi në peshë mund të arrijë rreth 4 kilogramë. Argumenti kryesor është se zvogëlimi i gjumit, edhe kur bëhet vetëm me pak minuta, mjafton të ndryshojë proceset e trupit që lidhen me oreksin, energjinë dhe mënyrën se si organizmi i menaxhon aktivitetet gjatë ditës.
Gjumi më pak se zakonisht rrit peshën dhe rrezikun shëndetësor
Autori i studimit, Faris Zuraikat, profesor i mjekësisë ushqyese në Universitetin Columbia, ka shpjeguar se nëse dikush e mban këtë model për një vit, humbja e më pak se një ore e gjysmë gjumë çdo natë mund të çojë në një shtim të konsiderueshëm në peshë. Përtej numrit në peshore, ky fenomen lidhet edhe me ndryshime të tjera të rëndësishme në përditshmëri.
Studimi ka treguar gjithashtu se ata që flinin më pak, kalonin më shumë kohë ulur dhe ishin më pak aktivë fizikisht gjatë ditës. Me fjalë të tjera, kur orët e gjumit shkurtohen, trupi dhe rutina e përditshme priren të ndryshojnë në mënyrë që aktiviteti të ulet. Zuraikat ka shtuar se pjesëmarrësit që qëndronin zgjuar më gjatë kalonin më shumë kohë pa lëvizur sesa kur flinin mjaftueshëm, ndërkohë që një mënyrë jetese me qëndrim ulur për kohë të gjatë rrit rrezikun për sëmundje kronike.
Mungesa e gjumit ndikon edhe në mënyrën se si njerëzit ushqehen. Kur trupi ndihet i lodhur, rritet dëshira për ushqime të ëmbla, të yndyrshme dhe me shumë kalori. Kjo e vështirëson ruajtjen e një diete të ekuilibruar dhe mund ta shpejtojë shtimin në peshë, sidomos kur për këto ndryshime në oreks nuk korrigjohet orari i gjumit.
Përveç oreksit, gjumi i pamjaftueshëm lidhet edhe me mekanizma që ndikojnë në shëndet. Sipas studimit, ai mund të rrisë tensionin e gjakut, inflamacionin dhe rezistencën ndaj insulinës, duke rritur kështu rrezikun për diabet dhe sëmundje të zemrës. Në të njëjtën linjë, studime të tjera kanë treguar se personat që flenë më pak se shtatë orë në natë kanë rrezik më të lartë për dëmtime në tru të lidhura me demencën dhe sëmundjen e Alzheimerit.
Në përfundim, mesazhi i studiuesve dhe i ekspertëve është i qartë: gjumi cilësor nuk është një detaj i parëndësishëm. Ai konsiderohet po aq i rëndësishëm sa ushqyerja e shëndetshme dhe aktiviteti fizik, kur bëhet fjalë për ruajtjen e peshës dhe për mbrojtjen e shëndetit të përgjithshëm.
Botuar fillimisht në Koha.net