Për pretendimet që qarkullojnë online se zbutësit e rrobave dhe fletët për tharësen mund të shkaktojnë kancer, ekspertët thonë se deri më tani nuk ka prova të forta shkencore që ta mbështesin një lidhje të drejtpërdrejtë. Në diskutimet e rrjeteve sociale përmenden shpesh shqetësime për kimikate që gjenden në produktet e lavanderisë, por analiza e deritanishme sugjeron se situata është më komplekse sesa thjesht “po” ose “jo”.
Sipas shpjegimeve të ekspertëve, zbutësi i rrobave dhe fletët për tharje nuk përmbajnë substanca të njohura si kancerogjene. Megjithatë, disa përbërës – veçanërisht aromat artificiale – mund të çlirojnë në ajër komponime organike të paqëndrueshme, të njohura si VOC. Këto substanca mund të lidhen, në disa raste, me rreziqe të caktuara për shëndetin, edhe pse kjo nuk do të thotë automatikisht se ato çojnë domosdoshmërisht në kancer.
Një element i rëndësishëm lidhet me atë se çfarë ndodh gjatë përdorimit të këtyre produkteve. Studime të kryera në vitet 2011 dhe 2016 kanë raportuar se, kur përdoren produkte lavanderie me aromë, nga tharëset mund të çlirohen substanca si benzeni dhe acetaldehidi. Benzeni dhe acetaldehidi janë përbërës që klasifikohen si potencialisht kancerogjene. Edhe në këto kushte, theksohet se deri më sot nuk është vërtetuar se emetimet nga përdorimi i këtyre produkteve shkaktojnë kancer te njerëzit.
Një tjetër aspekt që ekspertët e konsiderojnë të diskutueshëm lidhet me mundësinë që disa produkte të përmbajnë edhe kimikate të tjera. Sipas shpjegimeve, këto kimikate mund të ndikojnë në hormone të organizmit dhe të lidhen me probleme riprodhuese ose zhvillimore. Në këtë pikë, mesazhi kryesor është se nevojiten më shumë kërkime për të kuptuar ndikimin e tyre afatgjatë te njerëzit, pasi prova e fortë për një rezultat të caktuar ende mungon.
Zbutësit dhe fletët mund të lënë ekspozim përmes ajrit dhe lëkurës
Përtej emetimeve gjatë tharjes, ekspertët theksojnë një dallim mes zbutësve dhe detergjentëve. Zbutësit e rrobave kanë tendencë të mbeten në rroba edhe pas larjes. Kjo, sipas sqarimeve, rrit mundësinë e ekspozimit nëpërmjet frymëmarrjes dhe kontaktit të drejtpërdrejtë me lëkurën. Pra, çështja nuk është vetëm çfarë lirohet gjatë ciklit të tharjes, por edhe sa prej përbërësve mund të vazhdojnë të jenë të pranishëm në veshje pas përdorimit.
Në deklaratën e ekspertëve thuhet se nuk ka prova të forta që lidhin drejtpërdrejt fletët për tharje dhe zbutësit e rrobave me kancerin, por një rrezik i vogël nuk mund të përjashtohet plotësisht. Ky formulim ruan qasjen “kujdes pa alarm”, duke nënvizuar mungesën e provave definitive te njerëzit, ndërkohë që pranon se disa mekanizma potencialë – si VOC-të nga aromat dhe prania e kimikateve në rroba – kërkojnë vëmendje.
Doktoresha Krushangi Patel ka dhënë edhe një këshillë praktike për mënyrën se si të reduktohet ekspozimi. Ajo ka theksuar se kimikatet që lidhen me aromat nuk gjenden gjithmonë në etiketë, prandaj është e vështirë të vlerësohet plotësisht se çfarë po përdoret. Për këtë arsye, shumë ekspertë rekomandojnë që të kufizohet ekspozimi i panevojshëm ndaj produkteve me aromë sa herë që është e mundur, për të minimizuar kontaktin me substanca që mund të lëshohen në ajër ose të mbeten në rroba.
Me datë 13 korrik 2026, diskutimi online vijon të ngrejë pyetje te publiku, por informacioni i disponueshëm deri tani tregon se pretendimi për “kancer” nuk mbështetet nga prova të forta shkencore. Çfarë mbetet e qartë është se aromat artificiale mund të çlirojnë VOC si benzeni dhe acetaldehidi gjatë përdorimit në tharëse, ndërsa studimet e viteve 2011 dhe 2016 nuk kanë dëshmuar ende se këto emetime çojnë te kanceri te njerëzit. Deri në rezultate të reja kërkimore, vëmendja kryesore mbetet te kuptimi i rreziqeve afatgjata dhe te mënyrat për të reduktuar ekspozimin kur përdorimi i aromave nuk është i domosdoshëm.
Botuar fillimisht në Koha.net