Fondi Monetar Ndërkombëtar paralajmëroi se tensionet në Lindjen e Mesme dhe bllokimi i kalimit të energjisë në Gjirin Persik mund të godasin rritjen ekonomike në mbarë botën dhe të rrisin inflacionin. Sipas paralajmërimit, ndikimet nuk do të mbeten brenda rajonit, por do të reflektohen në tregjet ndërkombëtare përmes kostove më të larta të energjisë dhe rritjes së pasigurisë.
FMN ka vënë në pah se projekcioni i fundit tregon një rritje të ekonomisë globale prej vetëm 3.1% këtë vit. Ky nivel rezulton më i ulët se vlerësimet fillestare, kryesisht për shkak të pasigurive që lidhen me konfliktin dhe efektit të tij në tregjet e naftës dhe gazit. Kur çmimet e energjisë luhaten ose rrezikohen furnizimet, ekonomitë e vendeve të ndryshme përballen me presion mbi kostot dhe me vështirësi më të mëdha për planifikim afatgjatë.
Organizata theksoi se nëse lufta vijon, ekonomia globale mund të rrëshqasë drejt një skenari edhe më të vështirë. Në këtë rast rritet rreziku i një recesioni të përhapur, ndërsa destabiliteti financiar mund të bëhet më i theksuar. Në komunikimin e saj, zëdhënësja e FMN-së, Julie Kozack, nënvizoi se “ne vërtetë që po i drejtohemi një skenari shumë të keq”, duke shtuar se kushtet financiare kanë nevojë për përshtatje që të përballen sfidat që pritet të pasojnë.
Tensionet gjeopolitike rrisin inflacionin dhe rrezikun e recesionit
Ekspertët e FMN-së vunë në dukje se pasiguria mbi furnizimin me energji dhe tensionet gjeopolitike në rajon mund të ndikojnë direkt në tregjet financiare dhe në investimet globale. Sipas tyre, kur tregjet nuk kanë qartësi për stabilitetin e ardhshëm të furnizimeve, investitorët bëhen më të kujdesshëm dhe planet e bizneseve për zgjerim ose projekte të reja preken. Në këtë kontekst, FMN-ja nënvizon nevojën që vendet e mëdha të ndjekin politika të kujdesshme monetare dhe fiskale, për të kufizuar efektet e rrezikut dhe për të mbështetur ekonominë.
Analistët e organizatës theksuan se tensionet në Lindjen e Mesme sjellin pasoja të shumëfishta. Së pari, ato rrisin çmimet e energjisë, një faktor që godet si ekonomitë familjare ashtu edhe sektorët prodhues. Së dyti, ato shkaktojnë paqartësi në tregjet e kapitalit, duke ndikuar në financim, norma interesi dhe kosto huamarrjeje. Së treti, ato mund të ngadalësojnë rimëkëmbjen ekonomike pas krizës së pandemisë, duke e bërë të vështirë rikthimin e ritmeve normale të rritjes.
FMN-ja vlerëson se rajonet e Europës dhe Azisë janë veçanërisht të ndjeshme ndaj luhatjeve të çmimeve të naftës. Në këto ekonomi, varësia nga energjia e importuar e bën më të mprehtë ndikimin e çdo tronditjeje në zinxhirët e furnizimit dhe në çmimet globale. Ndërkohë, vendet në zhvillim përballen me rrezik më të madh për inflacion më të lartë dhe për humbje të fuqisë blerëse, pasi buxhetet e tyre janë shpesh më të brishta dhe kanë më pak hapësirë për të thithur goditjet.
Në përmbledhje, paralajmërimi i FMN-së vendos në qendër një lidhje të qartë mes rrezikut gjeopolitik dhe kostove ekonomike: bllokimi ose pasiguria në kalimin e energjisë në Gjirin Persik, së bashku me tensionet në Lindjen e Mesme, mund të përkthehen në rritje të inflacionit, ngadalësim të rritjes dhe rrezik më të lartë për destabilitet financiar. Me rritjen globale të projektuar në 3.1% këtë vit dhe me skenarin e përkeqësimit në rast se lufta vazhdon, FMN-ja i bën thirrje politikëbërësve të reagojnë me masa të përshtatura, që ekonomitë të mos përballen papritur me pasoja më të rënda, si recesion i përhapur.
Botuar fillimisht në Bota Sot