Një ndryshim në lëvizjet e përditshme mund të sinjalizojë më shumë sesa mendohet zakonisht për shëndetin e trurit. Shpesh, kur një person i moshuar nis të ecë më ngadalë, humbet herë pas here ekuilibrin ose duket se lëviz ndryshe në hapësirë, kjo interpretohet menjëherë si pasojë normale e plakjes. Këto sinjale, sidomos kur shfaqen te prindërit ose të afërmit, zakonisht nuk tërheqin vëmendje të menjëhershme.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se disa ndryshime në mënyrën e ecjes mund të lidhen edhe me funksionimin e sistemit nervor. Edhe pse demenca zakonisht lidhet me humbjen e kujtesës, ajo mund të ndikojë gjithashtu në orientimin hapësinor, koordinimin e lëvizjeve, ekuilibrin dhe aftësinë për të kryer veprime të zakonshme të përditshme. Pikërisht për këtë arsye, ndryshimet e pazakonta në ecje nuk duhen konsideruar automatikisht si diçka “e natyrshme”.
Neurologia e Mayo Clinic thekson rëndësinë e analizës së ecjes në identifikimin e mundshëm të problemeve neurologjike. Dr. Farwa Ali, specialiste e çrregullimeve të lëvizjes në këtë klinikë amerikane, ka shpjeguar se mënyra se si një person lëviz mund t’u japë mjekëve informacione të vlefshme për gjendjen e sistemit nervor. Gjatë vlerësimit, specialistët analizojnë shpejtësinë e ecjes, gjatësinë e hapave, koordinimin e trupit dhe aftësinë për të ruajtur ekuilibrin.
Si të kuptoni shenjat e para përmes mënyrës së ecjes
Këto parametra krahasohen me atë që pritet për moshën dhe gjendjen shëndetësore të individit. Mayo Clinic thekson se sëmundje të ndryshme neurodegjenerative mund të ndikojnë në ecje dhe ekuilibër, ndonjëherë edhe përpara se të vendoset një diagnozë. Në të njëjtën kohë, neurologia nënvizon se nevojiten studime të mëtejshme për të përcaktuar sa me besueshmëri mund të përdoret analiza e ecjes për zbulimin e hershëm të këtyre sëmundjeve.
Një situatë ku vështirësitë në lëvizje mund të bëhen më të dukshme është ngjitja ose zbritja e shkallëve. Te disa persona me demencë, ndryshimet në perceptimin hapësinor dhe në koordinimin e lëvizjeve mund ta vështirësojnë vlerësimin e saktë të lartësisë dhe thellësisë së shkallëve. Po ashtu, vëmendje kërkon edhe mënyra e ecjes kur këmbët zvarriten në vend që të ngrihen normalisht nga dyshemeja. Kjo mënyrë lëvizjeje mund të rrisë rrezikun e pengimit dhe rrëzimit, veçanërisht gjatë kalimit në shkallë ose mbi sipërfaqe të pabarabarta.
Alzheimer Scotland shpjegon se ndryshimet në perceptim, lëvizje dhe ekuilibër mund të ndikojnë në sigurinë e personave që jetojnë me demencë. Por një pikë e rëndësishme është se ecja e pasigurt nuk do të thotë automatikisht se personi ka demencë. Ecja e ngadaltë, tërheqja e këmbëve ose humbja e ekuilibrit nuk janë simptoma specifike vetëm për këtë gjendje. Probleme me shikimin, dobësia muskulore, sëmundjet e nyjave, neuropatitë periferike, çrregullimet vestibulare dhe efektet anësore të disa barnave mund të ndikojnë gjithashtu në mënyrën e ecjes.
Sipas Shërbimit Shëndetësor Kombëtar Britanik (NHS), disa forma të demencës, veçanërisht demenca vaskulare, mund të shoqërohen me ndryshime në ecje dhe lëvizje. Kjo do të thotë se një simptomë e vetme nuk mjafton për të vendosur diagnozën. Vlerësimi mjekësor rekomandohet kur ndryshimet në ecje janë të reja, përparojnë gradualisht ose shoqërohen me probleme të tjera. Duhet të merret seriozisht edhe kur personi nis të ketë vështirësi në orientim, harron rrugë të njohura, pengohet shpesh ose e ka më të vështirë të kryejë veprime që më parë i bënte pa probleme.
Mjeku mund të vlerësojë funksionet njohëse, reflekset, forcën muskulore, koordinimin dhe ekuilibrin, si dhe të kërkojë ekzaminime shtesë sipas nevojës. Instituti Kombëtar Amerikan për Plakjen (NIA) thekson se diagnostikimi i demencës kërkon një vlerësim të gjithanshëm dhe përjashtimin e shkaqeve të tjera të mundshme. Nëse vështirësia në ecje shfaqet papritur, sidomos kur shoqërohet me dobësi në njërën anë të trupit, çrregullim të të folurit ose asimetri të fytyrës, kërkohet ndihmë urgjente mjekësore për shkak të dyshimit për goditje në tru. Mesazhi kryesor është të mos shkaktojë frikë menjëherë fjala “demencë”, por as të mos shpërfillet si pasojë e pashmangshme e moshës: vlerësimi në kohë ndihmon në identifikimin e shkakut dhe në parandalimin e komplikimeve, sidomos rrëzimeve.
Botuar fillimisht në Telegrafi