Me rastin e çdo 26 korrikut, në Kosovë shënohet Dita Memoriale e Policëve të rënë në detyrë. Në nderim të tyre, në vendin ku janë vendosur emrat e secilit që humbi jetën në uniformën shtetërore, gjendet edhe një lapidar që ruan kujtimin e zyrtarëve policorë.
Por në atë lapidar, krahas emrave të kolegëve që u vranë në rrethana të ngjashme gjatë punës, janë vendosur edhe emrat e dy zyrtarëve policorë që u shuan në skenarë ndryshe nga njëri-tjetri. Njëri prej tyre është Enver Zymeri, i cili u vra më 26 korrik 2011 gjatë një operacioni të Policisë së Kosovës në veri të vendit, pranë pikës kufitare të Bërnjakut.
Ky operacion kishte për qëllim vendosjen e kontrollit shtetëror në pikat kufitare Jarinje dhe Bërnjak. Zymeri iu bashkua Policisë së Kosovës si pjesëtar i gjeneratës së dhjetë dhe më pas avancoi në Njësinë Speciale. Vdekja e tij u cilësua si një moment kyç në përpjekjet e institucioneve të Kosovës për shtrirjen e rendit dhe ligjit në pjesën veriore të territorit.
Pse rënia e policëve të Kosovës lidhet me kontrollin e veriut
Njësoj si Zymeri, edhe rreshteri Afrim Bunjaku u vra gjatë një përballjeje me serbë të armatosur. Ai humbi jetën më 24 shtator 2023, në atë që njihet si sulmi i Banjskës. Natën e atij sulmi, Bunjaku ishte shef i ndërrimit në Stacionin Policor të Zveçanit. Ai u nis me kolegët drejt fshatit Banjskë pasi ishte raportuar se rruga ishte bllokuar nga dy kamionë pa targa.
Sapo patrulla mbërriti në hyrje të fshatit, ata u sulmuan fillimisht me një minë të telekomanduar dhe më pas me armë të rënda nga grupi serb i armatosur. Si pasojë e sulmit, Afrim Bunjaku mbeti i vrarë, ndërsa dy zyrtarë të tjerë policorë u plagosën. Edhe pse konteksti i ngjarjes ishte i ndryshëm, rënia e tij u përfshi në kujtesën e policëve që humbën jetën në krye të detyrës.
Por ajo që e veçon më shumë vdekjen e Zymerit nga rënia e Bunjakut lidhet me mënyrën se si ishte rregulluar prania dhe angazhimi i institucioneve në veri. Në vitin 2013, kryeministri i atëhershëm i Kosovës, Hashim Thaçi, në një letër-këmbim me shefin e atëhershëm të NATO-s, Anders Fogh Rasmussen, u zotua se Forca e Sigurisë së Kosovës nuk do të dislokohej në veri—një zonë e banuar me shumicë serbe—pa një dakordim paraprak me misionin paqeruajtës të NATO-s në Kosovë, KFOR.
Në letër, e cila mban nënshkrimin e Thaçit dhe datën 19 prill 2013, thuhet se “Në emër të Qeverisë së Republikës së Kosovës, unë jap garanci se FSK-ja do të ndërmarrë mision në veri të Kosovës vetëm me pëlqimin paraprak të KFOR-it”. Kjo garanci kishte ndikim praktik në terren: duke qenë se FSK-ja nuk mund të dërgohej në pjesën veriore të territorit të Kosovës, komunat dhe pikat kufitare atje menaxhohen nga njësite të Policisë së Kosovës.
Pas vrasjes së Bunjakut, autoritetet policore ndërmorën një operacion që zgjati disa orë në dhe rreth Manastirit të Banjskës. Nga ky operacion, u bënë të mundur vrasja e tre terroristëve serbë, u arrestuan disa persona dhe u sekuestrua një arsenal. Në të njëjtën mënyrë, rasti i Zymerit lidhet drejtpërdrejt me një operacion policor në veri, me objektiv vendosjen e kontrollit shtetëror në pikat kufitare Jarinje dhe Bërnjak, ku ai humbi jetën më 26 korrik 2011.
Botuar fillimisht në Koha.net
