Helen Fraser, eksperte e forenzikës linguistike, ka nisur dëshminë në gjykimin ndaj ish-presidentit Hashim Thaçi, ish-zëvendëskryeministrit Hajredin Kuçi, ish-drejtorit të AKI-së, Bashkim Smakaj, ish-kryetarit të Malishevës, Isni Kilaj, dhe ish-pjesëtarit të UÇK-së, Fadil Fazliu. Seanca lidhet me akuzat për vepra penale kundër administrimit të drejtësisë, një proces i veçantë nga çështjet e tjera që kanë qenë në fokus të Dhomave të Specializuara. Dëshmia e Fraserit u shënua më 11 maj 2026, në orën 11:16, në kuadër të shqyrtimit të pretendimeve që rëndojnë mbi të akuzuarit në këtë rast.
Ekspertja australiane është propozuar nga mbrojtja dhe roli i saj në këtë fazë të gjykimit lidhet me fushën e saj të specializimit, forenzikën linguistike. Ajo ka konfirmuar para trupit gjykues atë që e ka paraqitur në raportin e saj. Puna e saj profesionale është e përqendruar te audiot me zë që janë vështirë të kuptueshme, pra te materiale zanore ku përmbajtja nuk dëgjohet qartë dhe ku kërkohet analizë e specializuar për të vlerësuar atë që mund të kuptohet nga incizimet. Kjo dëshmi është pjesë e administrimit të provave dhe e sqarimit të elementeve që palët i kanë vendosur para gjykatës.
Në qendër të këtij procesi janë akuzat që lidhen me pengimin e drejtësisë. Hashim Thaçi përballet me tri akuza për tentativë të pengimit të personit zyrtar në kryerjen e detyrave zyrtare. Përveç tyre, ndaj tij rëndojnë edhe tri akuza për shkelje të fshehtësisë së procedurës dhe katër akuza për mosbindje ndaj gjykatës. Këto akuza janë të ndara në kategori të ndryshme, por të gjitha lidhen me administrimin e drejtësisë dhe me mënyrën se si pretendohet të jetë ndërhyrë në proceset gjyqësore.
Dëshmia e Helen Fraser në procesin për pengim të drejtësisë
Isni Kilaj, Bashkim Smakaj dhe Fadil Fazliu akuzohen për tentativë të pengimit të personave zyrtarë në kryerjen e detyrave zyrtare dhe për mosbindje ndaj gjykatës. Në të njëjtin proces është edhe Hajredin Kuçi, ndaj të cilit janë ngritur dy akuza për mosbindje ndaj gjykatës. Këto akuza, të paraqitura në të njëjtën çështje, e vendosin secilin nga të akuzuarit në një rol të veçantë brenda pretendimeve për veprime që lidhen me pengimin e punës së organeve të drejtësisë.
Pretendimi i ZPS-së është se Hashim Thaçi u ka dhënë udhëzime të akuzuarve të tjerë gjatë vizitave të tyre në qendrën e paraburgimit. Sipas aktakuzës, këto udhëzime dyshohet se kishin për qëllim që t’u përcilleshin fjalë dëshmitarëve për mënyrën se si ata duhet të dëshmonin. Këto pretendime lidhen me rastin më të madh të Speciales për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, një çështje që zhvillohet veçmas, por që përmendet në këtë proces për shkak të pretendimeve se komunikimet dhe mesazhet e supozuara kishin ndikim mbi dëshmitarët.
Dëshmia e Helen Fraserit merr rëndësi për shkak të natyrës së materialeve me të cilat ajo merret. Në raste kur audiot kanë zë të paqartë, të ndërprerë ose të vështirë për t’u kuptuar, ekspertiza linguistike përdoret për të analizuar me kujdes përmbajtjen e dëgjueshme. Në këtë gjykim, mbrojtja e ka propozuar Fraserin për të paraqitur vlerësimin e saj profesional mbi materiale të tilla. Ajo nuk ka dalë jashtë raportit të saj, por ka konfirmuar përmbajtjen e tij, duke e bërë atë pjesë të diskutimit gjyqësor mbi provat dhe interpretimin e tyre.
Procesi ndaj Thaçit, Kuçit, Smakajt, Kilajt dhe Fazliut vazhdon të trajtojë çështje që lidhen me detyrimet ndaj gjykatës, fshehtësinë e procedurës dhe pretendimet për ndikim te persona zyrtarë ose dëshmitarë. Për Thaçin, numri i akuzave përfshin tri për tentativë të pengimit të personit zyrtar në kryerjen e detyrave zyrtare, tri për shkelje të fshehtësisë së procedurës dhe katër për mosbindje ndaj gjykatës. Për Kilajn, Smakajn dhe Fazliun, akuzat përfshijnë tentativë të pengimit të personave zyrtarë në kryerjen e detyrave zyrtare dhe mosbindje ndaj gjykatës, ndërsa për Kuçin janë dy akuza për mosbindje ndaj gjykatës.
Seanca e 11 majit 2026 e vendosi në fokus një dëshmitare të mbrojtjes dhe një fushë teknike të analizës së provave, atë të forenzikës linguistike. Në këtë fazë, gjykimi po shqyrton raportin e ekspertes australiane dhe lidhjen e tij me audiot që vlerësohen si të vështira për t’u kuptuar. Çështja mbetet e përqendruar te akuzat për vepra penale kundër administrimit të drejtësisë, ndërsa pretendimet e ZPS-së dhe qëndrimet e mbrojtjes po trajtohen përmes dëshmive, raporteve dhe materialeve që paraqiten para trupit gjykues.
Botuar fillimisht në Koha.net
