Benjamin Netanyahu del sërish në krye në projeksionet e exit poll-eve pas zgjedhjeve për parlamentin izraelit, por fati i qeverisë duket larg një shumice të qartë. Exit poll-et e nxjerrin partinë e kryeministrit si forcën më të madhe në Knesset, ndërkohë që tregojnë një rënie të thellë të kampit të tij krahasuar me vitin 2022. Megjithëse opozita kryeson si bllok, rruga drejt pushtetit mbetet me pengesa, duke e bërë numërimin e mandateve vendimtar për konfigurimin e qeverisë.
Në fund të një dite zgjedhore që shumë izraelitë e vlerësuan si vendimtare për të ardhmen e vendit, Netanyahu kishte një arsye për të pretenduar fitore: projeksionet e publikuara e vendosin Likud në krye. Por po të njëjtat parashikime shfaqin edhe kufirin e asaj fitoreje. Aleanca e Netanyahut me partitë fetare dhe me forca të së djathtës ekstreme duket se ka humbur shumicën që e solli në pushtet katër vjet më parë, duke e vënë kryeministrin përballë sfidës së gjetjes së mbështetjes së mjaftueshme për të qeverisur.
Një element i rëndësishëm i balancës politike janë partitë arabe, të cilat exit poll-et i nxjerrin me një përfaqësim dukshëm më të madh sesa në zgjedhjet e fundit. Këto vota mund të bëhen vendimtare për largimin e Netanyahut. Megjithatë, bashkëpunimi me to është ndër çështjet më përçarëse për opozitën izraelite, ku interesa të ndryshme politike dhe qasje ndaj çështjeve kyçe mund të vështirësojnë arritjen e një shumice të qëndrueshme.
Votat arabe mund të vendosin qeverinë pas zgjedhjeve
Shifrat e publikuara të martën në mbrëmje janë projeksione të exit poll-eve, jo rezultate përfundimtare. Numërimi mund të ndryshojë shpërndarjen e mandateve dhe, bashkë me të, mundësitë për formimin e qeverisë. Televizioni publik Kan 11 projektoi Likud me 25 mandate, ndërsa Yashar, partia e Gadi Eisenkotit, me 21. Sipas këtij skenari, blloku i Netanyahut ka 50 vende, kundrejt 53 të kampit opozitar, ndërsa partitë arabe marrin 17 mandate.
Channel 12 dha një projeksion të përafërt: Likud me 24 vende, Yashar me 22 dhe blloku i Netanyahut me 50, ndërsa kampi i kundërshtarëve të tij me 52. Edhe në këtë rast, partitë arabe parashikohen me 18 vende. Channel 13, gjithashtu, e nxori Likudin të parin me 25 mandate ndaj 23 të Yasharit; kampi opozitar del me 53 vende, blloku i Netanyahut me 50 dhe partitë arabe me 17. Në parlamentin 120-anëtarësh të Izraelit, shumica absolute është 61 deputetë. Në këto projeksione, asnjëri prej dy kampeve kryesore nuk i afrohet 61-shit pa ndryshuar përbërjen e aleancave ose pa siguruar mbështetje shtesë.
Ndërkaq, jo të gjitha projeksionet janë njësoj të pafavorshme për kryeministrin. Channel 14 e nxori bllokun e Netanyahut me 60 vende, vetëm një më pak sesa shumica absolute, ndërsa i24 News e projektoi me 55. Këto diferenca mes exit poll-eve e bëjnë numërimin edhe më të rëndësishëm. Për më tepër, krahasimi me zgjedhjet e 1 nëntorit 2022 tregon se sa e madhe mund të jetë rënia e Netanyahut nëse konfirmohen projeksionet kryesore të së martës.
Atë vit, Likud fitoi 32 mandate. Së bashku me aleatët e tij fetarë dhe nacionalistë, Netanyahu siguronte 64 nga 120 vendet e Knessetit. Kjo shumicë i dha mundësi të kthehej në postin e kryeministrit dhe të formonte qeverinë me të cilën drejtoi vendin gjatë viteve të fundit. Nëse exit poll-et kryesore rezultojnë të sakta, Likud do të bjerë në 24 ose 25 mandate, pra shtatë deri në tetë vende më pak se në 2022. Blloku i Netanyahut, nga ana tjetër, do të zbriste nga 64 në rreth 50 mandate, një humbje prej afërsisht 14 vendesh, çka do të përbënte një goditje të rëndë politike.
Edhe në këtë skenar, vendi i parë i Likudit do të tregonte se Netanyahu ruan mbështetje të konsiderueshme, pavarësisht kritikave që lidhen me dështimet e sigurisë të përpara sulmit të udhëhequr nga Hamasi më 7 tetor 2023, si edhe me mënyrën e zhvillimit të luftës në Gaza. Këto zgjedhje ishin të parat parlamentare që nga ai sulm dhe lufta që pasoi. Fushata u zhvillua nën peshën e çështjes së pengjeve, kërkesave për përgjegjësi për dështimet e sigurisë, përçarjeve të brendshme dhe presionit ndërkombëtar mbi Izraelin. Kundërshtarët e Netanyahut kërkuan ndryshim udhëheqjeje dhe hetim të dështimeve të 7 tetorit, ndërsa ai e mbrojti drejtimin duke theksuar sigurinë dhe përballjen me armiqtë e Izraelit.
Për Gadi Eisenkotin, rezultati i projektuar përmban si mundësi, ashtu edhe paralajmërim. Ish-shefi i ushtrisë e ka udhëhequr sfidën kryesore kundër Netanyahut. Edhe pse partia e tij Yashar pritet të dalë pas Likudit, partitë që llogariten në kampin kundër kryeministrit marrin së bashku dy ose tri vende më shumë sesa blloku i Netanyahut, sipas tre exit poll-eve kryesore. Por kampi opozitar nuk është një parti e vetme: ai përfshin forca të qendrës, të majtës dhe të djathtës, që ndajnë kundërshtimin ndaj Netanyahut, por jo domosdoshmërisht një vizion të përbashkët për çështjet më të vështira të vendit. Nëse blloku i Eisenkotit përfundon me 52 ose 53 mandate, do të nevojiten edhe tetë ose nëntë vota për të arritur shumicën absolute prej 61 deputetësh.
Botuar fillimisht në Gazeta Express
