Parlamenti Europian ka bërë thirrje për pezullimin e fondeve të Bashkimit Evropian për qeverinë e Aleksandar Vuçiç në Serbi. Vendimi lidhet me pretendimet se vendi po shënon regres në sundimin e ligjit dhe po nuk i respekton standardet europiane, elemente këto që janë theksuar në dokumentet parlamentare për Serbinë.
Kërkesa u shfaq përmes një mesazhi që u përsërit në Raportin e Parlamentit Europian për Serbinë. Raporti u përgatit nga raportuesi për vendin, Tonino Picula, i cili mori një shumicë të madhe votash në Komitetin e Punëve të Jashtme të Parlamentit Europian të mërkurën. Vetë votimi i së mërkurës u interpretua si një sinjal se një shumicë e gjerë në Parlament beson se Serbia po ecën prapa në rrugën e saj drejt BE-së.
Sipas raportit, Serbia po forcon marrëdhëniet me Rusinë, ndërkohë që po zhvillon edhe një fushatë nxitëse kundër fqinjëve të saj dhe po shtyn masat kyçe që kërkohen nga Bashkimi Evropian. Në dokument, një pjesë e madhe e amendamenteve kritike i janë bërë raportit të Piculës jo vetëm nga opozitat brenda Parlamentit, por edhe nga grupe që përmenden si të Gjelbrit dhe Liberalët. Madje, kritika vjen edhe nga Partia Popullore Evropiane, ndërsa SNS e Vuçiçit është anëtare e asociuar.
Komiteti i PE kërkon pezullim fondesh për Serbinë
Një tjetër element i ngritur në raport ka të bëjë me pretendimin se Serbia lejon që territori i saj të përdoret si terren stërvitjeje për grupe të ndryshme kriminale pro-ruse. Raporti shprehet edhe për shqetësime serioze lidhur me raporte që konsiderohen të besueshme dhe që, sipas dokumentit, tregojnë se Serbia është shfaqur si një qendër kryesore operative për aktivitetet hibride ruse në Evropë. Dokumenti përmend raste të dokumentuara ku individë të rekrutuar dhe të financuar nga aktorë të lidhur me shërbimet e inteligjencës ruse kryen provokime dhe aktivitete të koordinuara, me qëllim nxitjen e tensioneve etnike dhe fetare brenda shteteve anëtare të BE-së.
Teksti shoqëron këtë shqetësim me shembuj që lidhen me raportime në mediat evropiane, si vendosja e kokave të derrave përpara xhamive në Francë dhe grafitet antisemite në muret e sinagogave. Më tej, raporti shpreh shqetësim të veçantë edhe për refuzimin e Serbisë për të harmonizuar qëndrimet e saj me BE-në në politikën e jashtme, sidomos kur bëhet fjalë për sanksionet kundër Rusisë. Në amendamentet e kompromisit theksohet se “Rruga evropiane e Serbisë kërkon një zgjedhje të qartë strategjike. Politika balancuese midis Bashkimit Evropian dhe aktorëve të tjerë gjeopolitikë nuk është në përputhje me besimin politik që pritet nga një vend kandidat”.
Raporti mban gjithashtu vëmendjen te mbështetja e ulët për anëtarësimin në BE mes qytetarëve serbë, duke e lidhur këtë me një narativë afatgjatë, manipuluese dhe sistematike anti-BE të përhapur përmes mediave të kontrolluara nga qeveria, sipas eurodeputetëve. Në të njëjtën linjë, dokumenti dënon retorikën kundër disa zyrtarëve të BE-së dhe shteteve anëtare. Ai hedh poshtë edhe akuzat se BE-ja dhe disa shtete anëtare ishin të përfshira në organizimin e protestave studentore, me qëllim provokimin e një “revolucioni me ngjyra”.
Në raport përmendet edhe se Kroacia identifikohet më shpesh nga mediat e regjimit në Serbi si vendi që supozohet të qëndronte pas protestave, por sipas dokumentit askush në BE nuk i beson këto pretendime. Po ashtu, në tekst dënohet sjellja “e papranueshme” e drejtuar nga Serbia ndaj Anëtarëve të Parlamentit Evropian dhe aktorëve të tjerë politikë. Në raport thuhet se dënohen fyerjet, shpifja dhe gjuha e urrejtjes ndaj eurodeputetëve, përfshirë edhe anëtarët e misionit të Komitetit të Punëve të Jashtme gjatë vizitës së tyre në Serbi në janar 2026. Dokumenti i referohet gjithashtu deklaratave të Presidentit të Serbisë nga shtatori 2025, kur Anëtarët e Parlamentit Evropian u përshkruan me emra përçmues.
Raportuesi Tonino Picula deklaroi se situata në Serbi ka qenë shqetësuese për një kohë të gjatë dhe se tani po përkeqësohet më tej. Ai tha se gjatë vitit të kaluar ka pasur erozion të vazhdueshëm të të drejtave politike dhe lirive civile, dobësim sistematik të institucioneve dhe pengesa në fusha kyçe të procesit të anëtarësimit. Picula përsëriti edhe mesazhin e Parlamentit se Serbia, nëse dëshiron përparim drejt BE-së, duhet të ketë një zgjedhje të qartë strategjike, të përmbushë sanksionet e BE-së kundër Rusisë dhe të tregojë përparim të matshëm e të qëndrueshëm.
Në fund, Picula theksoi se Parlamenti Europian mbështet pezullimin e paralajmëruar të fondeve të destinuara për Serbinë dhe i kërkon Komisionit Europian të pezullojë pagesat e mëtejshme për Serbinë nga Fondet për Reformë dhe Rritje në Ballkanin Perëndimor. Po në të njëjtën mbledhje, Davor Ivo Stier nga HDZ, në cilësinë e raportuesit në hije për PPE-në, tha se perspektiva evropiane e Serbisë është e hapur, por se duhet të arrihet përparim konkret në rrugën drejt anëtarësimit dhe të pranohen vlerat europiane. Stier theksoi mangësi serioze në sundimin e ligjit, institucionet demokratike, lirinë e medias dhe pluralizmin politik, duke shtuar se zgjerimi bazohet në meritat individuale dhe përafrimi me BE-në në politikën e jashtme mbetet thelbësor.
Botuar fillimisht në Bota Sot
