Kur caktohen analiza gjaku, shumë njerëz mendojnë automatikisht se duhet të vijnë gjithmonë esëll. Por jo të gjitha testet funksionojnë njësoj: ka analiza ku nuk kërkohet të jeni pa ngrënë, dhe ka të tjera që kërkojnë të mos konsumoni asgjë për një periudhë të caktuar kohe përpara marrjes së mostrës. Zbatimi i udhëzimeve të mjekut është thelbësor për të marrë rezultate sa më të sakta.
Në përgjithësi, mjekët i japin pacientit qartë se sa orë duhet të kalojnë pa ushqim ose pije para testit. Kjo lidhet me mënyrën si ushqimi ndikon në përbërësit e gjakut. Kur trupi është në gjendje esëll, nivelet e disa substancave normalizohen; ndërsa ngrënia ose pirja e një përbërjeje me sheqer para testit mund t’i ndryshojë rezultatet, duke i bërë ato jo realiste.
Testet kryesore ku duhet të jeni pangrënë: si ndryshojnë oraret
Janë tre teste kryesore që kërkojnë të jeni pa ngrënë: testi i glukozës, i kolesterolit dhe i hekurit. Këto analizime janë ndër më të shpeshtat dhe udhëzimet për përgatitjen janë relativisht të qarta, megjithëse ndryshojnë mes tyre për orët e agjërimit. Qëllimi është të shmanget ndikimi që mund të japë ushqimi i konsumuar pak orë para analizës.
Për testin e kolesterolit, udhëzimi është të qëndroni pa ngrënë për të paktën 9 deri në 12 orë para marrjes së mostrës. Përveç ushqimit, ka edhe një kusht tjetër: nuk duhet të keni konsumuar alkool 24 orë para analizës. Kjo sepse alkooli mund të ndikojë në disa parametra të lidhur me lipidet, duke e bërë interpretimin më të vështirë ose më pak të saktë.
Edhe për testin e hekurit, rekomandimi është të jeni pa ngrënë për 5 orë. Ndërsa për glukozën, koha e agjërimit është 8 orë. Këto diferenca në orë janë të rëndësishme të respektohen, sepse niveli i substancave që matet lidhet me ndryshimet që sjell metabolizmi pas ushqimit. Meqenëse secili trup ka ritme të ndryshme, mjekët përdorin standarde të vlerave të lipideve kur pacienti është esëll, që të përcaktohet më saktë nëse rezultatet janë brenda intervaleve të shëndetshme.
Ngrënia para testit të glukozës mund të rrisë nivelet e saj në gjak, duke dhënë rezultate jo të sakta. E njëjta logjikë vlen edhe për analizat e gjakut për hekurin dhe kolesterolin. Ekspertët shpjegojnë se ngrënia para testit të kolesterolit sjell një rritje prej 20 deri në 30% të niveleve të kolesterolit në gjak. Po ashtu, konsumi i alkoolit para testimit rrit ndjeshëm trigliceridet, gjë që mund të ndikojë drejtpërdrejt në interpretimin e lipidogramës.
Përveç këtyre, ekziston edhe ekzaminimi i plotë kimik i gjakut, i njohur edhe si Chem-20, SMAC-20 ose SMA-20. Ky ekzaminim përfshin 20 analiza të ndryshme, nga albumina deri te acidi urik. Në praktikë, glukoza dhe kolesteroli shpesh përfshihen në këtë paketë, por përgatitja mund të ndryshojë në varësi të asaj që mjeku kontrollon. Disa ekzaminime të plota kimike mund të mos kërkojnë të qëndroni pa ngrënë; megjithatë, në rrethana të caktuara mjeku mund t’ju kërkojë agjërim nga 9 deri në 12 orë para testimit. Edhe në këto raste, zakonisht lejohet të pini ujë në mëngjes para se të testoheni.
Një element tjetër që merret parasysh janë edhe medikamentet. Disa prej tyre mund të turbullojnë rezultatet e analizave të gjakut, duke i ndryshuar vlerat që maten. Për shembull, medikamentet për presionin e gjakut, pilulat e kontrollit të lindjes dhe disa kortikosteroide mund të ndikojnë në rezultatet e testimeve. Prandaj, përpara analizave është e rëndësishme të ndiqni udhëzimet përkatëse dhe të informoni mjekun për medikamentet që po merrni.
Botuar fillimisht në Koha.net
