Një vlerësim i ri për nivelin e kërcënimit terrorist në Bashkimin Evropian paralajmëron se rreziku vazhdon të jetë i lartë, ndërsa thekson se terrorizmi dhe ekstremizmi i dhunshëm përbëjnë “kërcënim të madh” për vendet anëtare. Dokumenti, i cili është përgatitur nga Këshilli i BE-së për qeveritë e 27 vendeve të bllokut, është parë edhe nga Radio Evropa e Lirë.
Sipas vlerësimit, shqetësimi kryesor mbetet terrorizmi islamist/xhihadist. Në këtë kuadër, niveli i kërcënimit “mbetet i lartë”, duke bërë jehonë edhe një vlerësimi të EUROPOL-it, agjencisë së zbatimit të ligjit të BE-së, e cila në mars e kishte përshkruar kërcënimin nga terrorizmi si “akut”. Në dokument thuhet se vlerësimi i kërcënimit është i lidhur kryesisht me zhvillimet dhe trendet që lidhen me vitin 2025, më shumë sesa me kërcënimet që vijnë direkt nga lufta aktuale në Iran.
Në raport, megjithatë, theksohet se “përshkallëzimi” në Iran ka rritur “shqetësime shtesë”. Një nga rreziqet që përmenden është mundësia që të aktivizohet rrjeti i bashkëpunëtorëve ose “celulave të fjetura” për të kryer sulme hakmarrëse terroriste brenda Evropës. Ky paralajmërim shoqërohet edhe me faktin se rreziku shënjestron veçanërisht shtete me “popullsi të madhe ose të konsiderueshme” hebraike dhe komunitete myslimane.
Në pjesën që i dedikohet Afganistanit, vlerësimi thekson se Shteti Islamik-Korasan, një degë rajonale e grupit ekstremist, konsiderohet “një prej kërcënimeve kryesore të jashtme” ndaj kontinentit. Raporti shton se grupi vazhdon të jetë aktiv, përfshirë përmes përhapjes së propagandës online, ku sipas dokumentit shënjestron veçanërisht të rinjtë.
Vlerësimi i BE-së: terrori i frymëzuar dhe mjetet e thjeshta mbajnë rrezikun e lartë
Raporti përshkruan edhe mënyrën se si kërcënimet kanë evoluar. Thuhet se rrjetet e organizuara terroriste kanë humbur pjesën më të madhe të kapacitetit të tyre të mëparshëm operacional, por potenciali që individë të veçantë të kryejnë dhunë të frymëzuar nga ekstremizmi “vazhdon të ekzistojë”. Kjo do të thotë se edhe pa struktura të mëdha të organizuara, rreziku mbetet i pranishëm për shkak të radikalizimit dhe nxitjes.
Një element tjetër që dokumenti vë në dukje është mënyra e kryerjes së sulmeve. Në vlerësim thuhet se sulmet dhe komplotet e islamistëve “kryesisht përfshijnë mjete lehtësisht të qasshme dhe jo të sofistikuara”. Shembujt që përmenden përfshijnë armë me teh dhe mjete të forta goditëse, armë zjarri ose mjete të improvizuara shpërthyese dhe automjete, me mënyra “të thjeshta operimi”. Në kontekstin evropian, dokumenti përmend se këtë vit ka pasur disa sulme të konfirmuara terroriste.
Ndër rastet e fundit që lidhen me rrezikun në BE përmendet edhe incidenti në Londër, ku dy burra hebrenj u therën me thikë. Policia britanike e përshkroi atë ngjarje si incident terrorist, ndërsa përgjegjësinë e mori Harakat Ashab Al-Yamin Al-Islamia, një grup islamist proiranian që dyshohet se ka lidhje me Korpusin e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC). Dokumenti i BE-së e lidh këtë tablo me një shqetësim më të gjerë: rreziku i sulmeve të shpejta, me mjete të zakonshme dhe me faktorë lokalë që mund të aktivizohen shpejt.
Raporti sjell edhe një prirje të re alarmuese: rekrutimin e të miturve. Përmendet se edhe persona të moshës 12-vjeçare mund të përfshihen, veçanërisht në platforma online si Telegram dhe TikTok. Për këtë arsye, një nga rekomandimet politike që del nga vlerësimi është që BE-ja t’u kërkojë këtyre platformave të ngadalësojnë “amplifikimin algoritmik”, një mekanizëm që do ta bënte më të vështirë që të miturit të zbulojnë dhe të përfshihen me përmbajtje ekstremiste në internet.
Në pjesën që lidhet me ndikimin e luftës në Ukrainë, vlerësimi thekson se deri tani ndikimi i luftës së agresionit të Rusisë ndaj Ukrainës në kërcënimin terrorist si në Evropë ashtu edhe globalisht është “i kufizuar”. Megjithatë, dokumenti paralajmëron se rrjedha e armëve të vogla dhe eksplozivëve që vijnë nga zona e luftës “do të ketë pasoja në terma afatmesëm dhe afatgjatë”. Po ashtu, Brukseli shprehet i shqetësuar për mundësinë që ish-luftëtarë rusë të hyjnë në bllok dhe të përfshihen në aktivitete kriminale ose akte të tjera dhune.
Në këtë drejtim, thuhet se Rusia ka rekrutuar rreth 180.000 të burgosur për të luftuar në Ukrainë. Dokumenti nënvizon se një propozim për vendosjen e një ndalimi hyrjeje në zonën Shengen për këta ish-ushtarë pritet të prezantohet në qershor.
Botuar fillimisht në Bota Sot
