Kontrolli Financiar Federal i Zvicrës ka evidentuar se në projektin e rezervës dimërore të Energjisë Elektrike ekzistojnë hapësira për kursim prej rreth 220 milionë frangash. Gjetjet dalin nga një auditim që ka analizuar mënyrën si janë planifikuar dhe vendosur vendimet për sigurimin e furnizimit me energji gjatë periudhave kur vendi mund të përballet me mungesa, sidomos në sezonin e ftohtë.
Raporti, i publikuar më 4 nëntor 2026, shqyrton vendimet e autoriteteve zvicerane për krijimin e një rezerve që synon të garantojë energjinë në raste të krizës. Rezerva dimërore është duke u zhvilluar gradualisht që nga viti 2022, ndërsa planifikimi afatgjatë parashikon sigurimin e kapacitetit prodhues në periudhën 2030–2045.
220 milionë franga kursim: ku mund të shkurtohen kostot
Sipas Kontrollit Financiar Federal, një pjesë e kapacitetit të nevojshëm për rezervën e energjisë mund të sigurohej me kosto më të ulët. Një nga mundësitë kryesore të identifikuara lidhet me përdorimin e gjeneratorëve rezervë ekzistues. Auditimi vlerëson se shfrytëzimi i të paktën një pjese të fuqisë së këtyre gjeneratorëve mund të mundësonte kursim prej rreth 120 milionë frangash, në vend që të mbështetet vetëm në planet për ndërtim të kapaciteteve të reja.
Përtej kësaj, raporti përmend edhe një tjetër element financiar: dimensionimin e centraleve të reja. Kontrolli Financiar Federal konstaton se kapaciteti i planifikuar është më i madh se minimumi i rekomanduar, çka, sipas auditimit, sjell kosto shtesë prej rreth 100 milionë frangash. Kur i kombinohen të dyja këto fusha, shumat përkatëse përkojnë me rreth 220 milionë franga kursime që, sipas gjetjeve, nuk janë shfrytëzuar gjatë planifikimit dhe përzgjedhjes së zgjidhjes rezervë.
Raporti shton se, për vitet 2030–2045, Konfederata planifikon të sigurojë kapacitet prodhues nga katër centrale rezervë. Për këtë periudhë, buxheti i përgjithshëm i parashikuar është 2.3 miliardë franga. Shpenzimet do të financohen nga konsumatorët e energjisë elektrike përmes një shtese në tarifën e energjisë elektrike, duke e kthyer koston e projektit në barrë të drejtpërdrejtë për përdoruesit.
Në qendër të analizës është edhe raporti mes nevojës minimale të rekomanduar dhe kapacitetit që pritet të sigurohet. Komisioni Federal i Energjisë Elektrike (ElCom) ka rekomanduar një kapacitet minimal rezervë prej 500 megavatësh. Ndërkohë, katër centralet rezervë të planifikuara pritet të sigurojnë rreth 583 megavatë kapacitet prodhues nga viti 2030. Diferenca prej 83 megavatësh është pjesë e shqyrtimit të Kontrollit Financiar Federal.
ElCom e mbron këtë diferencë me argumentin se nevojat gjatë një krize energjetike janë të pasigurta, prandaj një kapacitet shtesë mund të shërbejë si rezervë sigurie. Për auditimin, Kontrolli Financiar Federal ka përfshirë disa institucione dhe aktorë: Zyrën Federale të Energjisë, Komisionin Federal të Energjisë Elektrike dhe kompaninë Swissgrid. Analiza ka mbuluar procesin e përcaktimit të nevojave për rezervë, vlerësimin e leverdishmërisë ekonomike të zgjidhjeve të ndryshme, dimensionimin e kapaciteteve dhe procedurat për blerjen e centraleve të reja.
Megjithatë, edhe pse procesi i prokurimit të kapacitetit rezervë është vlerësuar përgjithësisht si i zhvilluar në mënyrë efikase, raporti ka identifikuar mundësi të rëndësishme kursimi që nuk janë shfrytëzuar gjatë përzgjedhjes dhe përcaktimit të madhësisë së zgjidhjeve. Rezerva dimërore synon të mbrojë Zvicrën nga mungesat e mundshme të energjisë gjatë sezonit të ftohtë, por auditimi ngre shqetësime për koston e zgjidhjes dhe barrën që ajo mund t’u sjellë konsumatorëve.
Çështja pritet të shqyrtohet edhe nga Parlamenti zviceran gjatë sesionit vjeshtor të vitit 2026.
Botuar fillimisht në Telegrafi