Administrata e re amerikane po shtyn për uljen e çmimeve të barnave në SHBA, por ky ndryshim ka hapur një debat të madh në Zvicër. Në vend, studimet dhe vlerësimet nga qarqe akademike dhe institucionet e industrisë po paralajmërojnë se kompanitë farmaceutike mund të kërkojnë të kompensojnë humbjet potenciale në tregun amerikan duke i rritur çmimet në tregjet e tjera.
Qendra e shqetësimit lidhet me një model të njohur të çmimeve, i quajtur “Most-Favoured Nation”. Në këtë skemë, çmimet e barnave në SHBA krahasohen me ato të një grupi shtetesh referuese, ku përfshihet edhe Zvicra. Kjo logjikë krijon presion të ri mbi kompanitë, sepse nëse çmimet janë më të larta në tregjet referuese, ato mund të ndikojnë edhe në nivelin e çmimeve në tregun amerikan.
Studiues nga Instituti Federal i Teknologjisë në Cyrih (ETH) dhe Universiteti i Cyrihut kanë vlerësuar se, nëse Zvicra dhe vendet e tjera pranojnë këtë presion, qytetarët zviceranë mund të përballen me qindra miliona franga shpenzime shtesë çdo vit. Këto kosto do të reflektoheshin përmes primeve të sigurimit shëndetësor, duke e bërë ndikimin të prekshëm jo vetëm për buxhetet e institucioneve, por edhe për individët.
Vendimi për çmimet në SHBA konsiderohet me rëndësi të posaçme edhe për kompanitë farmaceutike zvicerane. Roche dhe Novartis, si gjigantë të industrisë, e shohin uljen e çmimeve në një prej tregjeve më të mëdha për industrinë si një rrezik për të ardhurat e tyre. Për këtë arsye, ato po kërkojnë që shtetet e tjera të pranojnë çmime më të larta për barnat e reja dhe inovative, në mënyrë që të balancohet ndikimi financiar që mund të krijohet nga ndryshimet në SHBA.
Presioni për çmimet e barnave mund të rrisë kostot për pacientët
Bashkautorja e studimit, Kerstin Vokinger, paralajmëron se Zvicra duhet të shqyrtojë me kujdes mënyrën se si do t’i përgjigjet këtij presioni amerikan. Sipas saj, ekziston rreziku i një “garë” mes shteteve për rritjen e çmimeve: kur vendet tremben se, në të kundërtën, kompanitë farmaceutike mund të vonojnë prezantimin e barnave të reja në tregjet e tyre ose madje të mos i sjellin fare. Në këtë këndvështrim, vendimet e çmimeve nuk janë thjesht çështje rregullatore, por mund të ndikojnë drejtpërdrejt në disponueshmërinë e trajtimeve të reja.
Nga ana tjetër, drejtori i organizatës së industrisë farmaceutike Interpharma, René Buholzer, argumenton se kompanitë do të duhet të përshtaten me realitetin e ri të tregut ndërkombëtar. Ai thekson se, nëse çmimet në Zvicër ndikojnë në përcaktimin e çmimeve amerikane, atëherë kompanitë mund të detyrohen t’i rrisin ato edhe në tregun zviceran. Kjo, sipas logjikës së tij, lidhet me mënyrën se si mekanizmat e krahasimit në nivel ndërkombëtar krijojnë lidhje mes çmimeve në vende të ndryshme.
Zyra Federale e Shëndetit Publik në Zvicër shprehet se mbetet ende e pasigurt nëse modelet amerikane të çmimeve do të zbatohen në mënyrë afatgjatë. Për këtë arsye, autoritetet konsiderojnë se është e gabuar të flitet për rritje të përgjithshme të çmimeve të barnave pa më shumë qartësi mbi efektet reale të politikës së re amerikane. Në planin praktik, studimi thekson edhe një dimension tjetër të rëndësishëm: qasjen e pacientëve në barnat inovative.Alarmi vjen edhe nga të dhënat e lidhura me listat e rimbursimit. Një anketë e Interpharma-s tregon se shtatë nga 22 barnat e reja inovative të hedhura në treg nga janari 2025 deri në qershor 2026 nuk janë paraqitur për t’u përfshirë në listën e barnave që rimbursohen nga sigurimi i detyrueshëm shëndetësor në Zvicër. Kompanitë kanë përmendur shqetësimet lidhur me politikën amerikane të çmimeve, duke sugjeruar se pasiguria rregullatore dhe presionet ndërkombëtare po ndikojnë edhe në vendimet për prezantimin dhe trajtimin e aksesit të pacientëve.
Ekspertët rekomandojnë që Zvicra të bashkëpunojë me shtetet e tjera për të gjetur një zgjidhje të përbashkët, në mënyrë që presioni amerikan të mos përfundojë duke rritur kostot për pacientët evropianë dhe zviceranë. Në të njëjtën kohë, synimi është që përfitimet kryesore të mos kanalizohen vetëm te kompanitë farmaceutike, ndërsa sistemet shëndetësore dhe njerëzit të mos mbajnë barrën kryesore financiare nga ndryshimet e çmimeve në tregjet ndërkombëtare.
Botuar fillimisht në Telegrafi