Në gjashtë muajt e parë të vitit, realizimi i buxhetit për projekte kapitale ka qenë i ulët, duke reflektuar vonesa në ekzekutimin e planeve qeveritare. Raportet tregojnë se, në periudhën janar–qershor, shpenzimet për investime kapitale kanë dalë larg objektivave të parashikuara për vitin 2026. Në pjesën më të madhe të kësaj periudhe, Qeveria ka funksionuar me ministra në detyrë, çka është përmendur si faktor që ka ndikuar në performancën e përgjithshme.
Sipas të dhënave të raportuara në dokumentin për të hyrat dhe shpenzimet, në këtë kategori janë paraparë rreth 720 milionë euro. Megjithatë, deri në fund të qershorit janë shpenzuar vetëm 130 milionë euro. Kjo nënkupton se shkalla e realizimit ka qenë rreth 18 për qind, një shifër që tregon se një pjesë e madhe e mjeteve nuk ka kaluar ende në fazën e zbatimit konkret.
Ministritë dhe institucionet buxhetore kanë shfaqur ritme të ndryshme, por edhe rastet me progres të ulët janë të dukshme. Një nga shembujt më të theksuar lidhet me shëndetësinë: Ministria e Shëndetësisë ka harxhuar vetëm 1 për qind të buxhetit të shpenzimeve kapitale, të planifikuar për 2026-n, gjatë gjashtë muajve të parë të vitit.
Ndër projektet më të mëdha të planifikuara në këtë fushë është ndërtimi i Spitalit në Ferizaj. Për këtë projekt, raporti i qeverisë tregon se progresi ka qenë zero për qind deri në fund të qershorit. Kjo do të thotë se, nga planet e parashikuara, nuk ka pasur lëvizje konkrete në realizim gjatë pjesës së parë të vitit për këtë objekt.
Shpenzimi i ulët i projekteve kapitale po ngadalëson investimet
Njohësi i politikave shëndetësore, Bujar Vitija, ka theksuar se mungesa e ndërtimit të spitalit po i prek pacientët nga rajoni i Ferizajt. Ai ka argumentuar se ndërtesa aktuale e Spitalit të Ferizajt i plotëson kushtet minimale, por sipas tij nuk i përmbush ato në mënyrë të mjaftueshme për të qenë një spital në kuptimin e plotë. Vitija ka vënë në pah rëndësinë që punimet në ndërtesën e re të vazhdojnë nga Ministria e Shëndetësisë, duke pasur parasysh se është dhënë edhe tenderi për t’i vazhduar punimet.
Shkallë të ulët realizimi janë vërejtur edhe te njësitë e tjera buxhetore. Raporti për shpenzimet, i miratuar nga Qeveria dhe që i referohet periudhës janar–qershor, tregon se shpenzimet për investime kapitale kanë rënë krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Kjo tendencë nënvizon se ka pasur ngadalësim jo vetëm në krahasim me planifikimet e brendshme, por edhe në drejtim të ecurisë në kohë.
Ndërkohë, Kryetari i Odës Ekonomike, Lulzim Rafuna, e ka cilësuar shqetësuese shkallën e ulët të realizimit të buxhetit. Ai ka theksuar se mjetet e parashikuara për projekte kapitale janë të rëndësishme sepse ndikojnë drejtpërdrejt te biznesi, duke u shndërruar në mbështetje edhe për ekonominë e vendit. Sipas tij, këto projekte lidhen me një rritje më të fortë ekonomike dhe me përmirësimin e mirëqenies sociale për qytetarët e Republikës së Kosovës.
Në logjikën e menaxhimit buxhetor, mjetet që nuk shpenzohen gjatë vitit në projekte kapitale rikthehen në buxhetin e shtetit dhe më pas Qeveria vendos për mënyrën e përdorimit të tyre. Teksa shifrat tregojnë një realizim prej 18 për qind, rreziku i akumulimit të vonesave në zbatimin e projekteve mbetet i pranishëm, veçanërisht kur projektet kyçe, si ndërtimi i Spitalit në Ferizaj, shënojnë zero për qind progres në gjashtëmujorin e parë të vitit.
Botuar fillimisht në Koha.net