Ish-ministrja e Jashtme e Kroacisë, Vesna Pusiq, ka paralajmëruar se anëtarësimi i Malit të Zi në Bashkimin Evropian është çështje e mbijetesës së shtetit. Sipas saj, nëse ky proces dështon, Mali i Zi rrezikon të humbë pavarësinë dhe sovranitetin real, edhe nëse në kuptim formal mbetet i lidhur me kornizat aktuale juridike.
Përmes një bashkëbisedimi në podcastin “PIKË” me publicistin Veton Surroi, Pusiq theksoi se Mali i Zi vazhdon të ketë mbështetjen e shumicës së qytetarëve dhe një shumice të partive politike për anëtarësim në BE. Ajo tha se kjo mbështetje mbetet e pranishme, edhe pse vitet e fundit ka pasur një rënie të lehtë të entuziazmit, si rezultat i zhvillimeve politike dhe gjeopolitike që kanë ndikuar në perceptimet publike.
Një nga sfidat kryesore, sipas ish-zyrtares kroate, është që forcat pro-evropiane në Mal të Zi të organizohen më mirë politikisht për zgjedhjet që vijnë. Ajo vuri në dukje nevojën për marrjen e përgjegjësisë në drejtimin e vendit, duke e lidhur suksesin e kursit evropian me rezultatin e zgjedhjeve të ardhshme.
Anëtarësimi në BE, kusht për mbijetesën politike të Malit të Zi
Pusiq tha se ata që në Mal të Zi realisht duan që vendi të hyjë në Bashkimin Evropian duhet të dalin dhe të fitojnë zgjedhjet. Në këtë mënyrë, ajo theksoi se detyra e parë për kampin pro-evropian është ta kthejë mbështetjen politike në vendimmarrje, duke marrë mandate për të udhëhequr proceset që lidhen me integrimin.
Ajo argumentoi se Mali i Zi ndodhet në një situatë të ndryshme nga vendet e tjera kandidate për BE. Sipas Pusiq, për Malin e Zi integrimi nuk shihet thjesht si një çështje rrugëtimi të zakonshëm të politikës së jashtme apo të përmbushjes së kushteve: anëtarësimi në BE është, sipas saj, çështje mbijetese për vetë ekzistencën e Malit të Zi si shtet.
Në vazhdim, Pusiq paralajmëroi se nëse ky projekt integrimi dështon, vendi do të mbetet pa sovranitet real. Ajo tha se dështimi do të nënkuptonte që Mali i Zi të mbetet formalisht dhe ligjërisht, por de facto, pa pavarësi dhe sovranitet. Me këtë formulim, ish-ministrja nënvizoi se rreziku lidhet jo vetëm me statusin e jashtëm, por me mënyrën se si vendi mund të ushtrojë autonominë e tij në praktikë.
Sipas Pusiq, presioni ndaj Malit të Zi vjen kryesisht nga Serbia dhe Rusia. Ajo i përmendi këto dy vende si faktorë që, sipas vlerësimit të saj, e shohin Malin e Zi si pjesë të një politike më të gjerë pro-ruse në rajon. Për ish-zyrtares kroate, çështja nuk është vetëm ndikimi nga jashtë, pasi ajo theksoi edhe praninë e forcave të forta politike brenda vetë Malit të Zi, të cilat, sipas saj, nuk besojnë se shteti malazez duhet të ekzistojë si njësi e pavarur.
Pusiq shtoi se ekziston një pjesë e opozitës në Mal të Zi që, sipas qëndrimit të saj, beson se Mali i Zi nuk duhet të ekzistojë si shtet i pavarur. Në këtë kontekst, ajo e paraqiti integrimin evropian si një proces që lidhet drejtpërdrejt me mënyrën si do të përballen vendi dhe institucionet me ndikimet e jashtme dhe me debatet e brendshme politike.
Botuar fillimisht në Koha.net