Deputeti i Partisë Socialiste në Kuvendin e Shqipërisë dhe ish-ministri i Drejtësisë, Ulsi Manja, ka komentuar raportin e Komitetit për të Drejtat e Njeriut të Dhomës së Avokatëve të Anglisë dhe Uellsit (BHRC), duke thënë se ai ngre pikëpyetje serioze për mënyrën se si po funksionojnë Dhomat e Specializuara të Kosovës. Sipas Manjës, çështja nuk lidhet vetëm me rezultatin e mundshëm të procedurave, por me besueshmërinë e procesit gjyqësor dhe garancitë për pavarësi e paanësi.
Manja thekson se raporti është publikuar më 30 prill 2026, pas kërkesës së Avokatit të Popullit të Kosovës, për një vlerësim të pavarur rreth funksionimit të Dhomave të Specializuara. Ai argumenton se dokumenti nuk është një produkt politik dhe as një memorandum qeveritar apo një qëndrim i një grupi të caktuar, por një vlerësim i pavarur i një institucioni prestigjioz juridik britanik. Në këtë mënyrë, sipas tij, gjetjet e raportit kanë peshë të veçantë, pikërisht sepse vijnë nga një vëzhgim jashtë logjikave të interesave të brendshme.
Deputeti i PS-së thotë se raporti evidenton shqetësime të shumta që prekin vetë thelbin e standardeve të procesit. Mes tyre ai përmend regjimin e paraburgimit, administrimin e provave, vonesat procedurale dhe përdorimin e materialeve të ardhura nga autoritetet serbe. Manja e lidh këtë me ndikimin që këto çështje mund të kenë te besimi i publikut te drejtësia dhe te mënyra si po zhvillohen procedurat.
Një element që Manja e konsideron sfidë kryesore për Dhomat e Specializuara është, sipas tij, jo thjesht dhënia e një vendimi, por fitimi i besimit të qytetarëve se gjyqi është i drejtë dhe i paanshëm. Ai thekson se një gjykatë që lë pas më shumë dyshime sesa bindje mund të prodhojë vendime, por sipas tij do ta ketë shumë të vështirë të prodhojë drejtësi. Për Manjën, standardi që duhet mbajtur parasysh nuk është vetëm formalja e procedurës, por edhe perceptimi dhe garancitë praktike për paanësi.
Raporti BHRC vë në dyshim pavarësinë dhe standardet
Manja nënvizon edhe arsyen pse, sipas tij, raporti duhet lexuar si një sinjal alarmues për funksionimin real të institucionit. Ai thotë se nuk pretendohet domosdoshmërisht se Dhomat e Specializuara janë të paligjshme në letër, pasi raporti nuk e thotë këtë. Megjithatë, ai argumenton se problemi i institucioneve moderne nuk është vetëm çfarë shkruhet në statutet e tyre, por si ato veprojnë në realitet. Në këtë kuptim, sipas tij, raporti përshkruan një gjykatë që vuan nga dyshime serioze mbi pavarësinë dhe nga elementë që prekin drejtësinë.
Gjatë komentit të tij, Manja përmend se raporti flet për një regjim paraburgimi që rrezikon të shndërrohet në dënim pa vendim gjykate, për procedura të paqarta në administrimin e provave dhe për një marrëdhënie problematike mes drejtësisë dhe diplomacisë ndërkombëtare. Ai e përmbledh këtë si një tablo ku Dhomat e Specializuara, sipas vlerësimit të BHRC-së, përshkruhen si një institucion që nuk po i realizon plotësisht arsyet për të cilat u krijua, pikërisht për të shmangur dyshimet dhe për të garantuar paanshmëri.
Manja e zhvendos fokusin edhe te mënyra se si raportohet për çështjet e provave. Ai thotë se BHRC evidenton diskrecion të gjerë në pranimin e tyre, përdorim të theksuar të materialeve me shkrim, vonesa në zbulimin e dokumenteve për mbrojtjen dhe shqetësime serioze lidhur me materialet që vijnë nga autoritetet serbe. Sipas Manjës, burimi i provës ka rëndësi në çdo konflikt dhe, në situata ku shfaqen pretendime të ndryshme për agresion dhe mbijetesë, është e pamundur të pritet nga publiku që të mbyllë sytë ndaj këtyre rrethanave.
Në përfundim të komentit të tij, Manja sugjeron se raporti thekson edhe faktin që një pjesë e madhe e çështjes mbështetet në prova dokumentare dhe deklarime të mbledhura larg syrit të publikut, ndërsa mbrojtja, sipas shqetësimeve të ngritura, është ankuar për kufizime në qasje, kohë dhe mjete. Ai thotë se drejtësia penale, sipas logjikës së tij, nuk duhet të prodhojë narrativa historike, por duhet të provojë fajësinë përtej çdo dyshimi të arsyeshëm. Manja e lidh këtë me atë që, sipas tij, është problemi themelor i Dhomave të Specializuara: besueshmëria dhe standardet e procesit, pavarësisht se çfarë vendimesh mund të merren në të ardhmen.
Botuar fillimisht në Telegrafi