Ukraina po përgatitet për një dimër të rëndë, teksa sulmet e shtuara ruse po godasin infrastrukturën dhe industritë kryesore të eksportit. Zyrtarë ukrainas deklaruan se ndikimi po përkeqëson edhe krizën buxhetore, në një kohë kur hapësira fiskale mbetet e ngushtë.
Ministri i Ekonomisë, Oleksandr Kravchenko, tha se dëmet në infrastrukturë dhe asetet fikse nga sulmet ajrore ruse vlerësohen në afro 10 miliardë dollarë për këtë vit. Ndërkohë, kostot më të gjera ekonomike që lidhen me sulmet dhe bllokimi de facto i porteve të vendit po llogariten në rreth 1.5 pikë përqindjeje të Prodhimit të Brendshëm Bruto.
“Parashikojmë një dimër shumë të vështirë, si për sa i përket infrastrukturës kritike – e cila po shkatërrohet çdo ditë nga sulmet ruse – ashtu edhe për sa u përket kushteve të përgjithshme ekonomike në vend”, u shpreh Kravchenko në konferencën YES në Kiev, duke shtuar se gjithçka po ndodh në një kohë kur buxheti dhe hapësira fiskale janë shumë të kufizuara.
Sulmet ruse rrisin koston e luftës dhe godasin ekonominë
Ndërkohë që luftimet në vijën e frontit kanë ngecur kryesisht pas më shumë se katër vitesh e gjysmë lufte, Rusia dhe Ukraina kanë shënjestruar gjithnjë e më shumë rrjetet logjistike dhe asetet e tjera ekonomike. Qëllimi është të dobësohen kapacitetet luftarake të njëra-tjetrës, por efektet po shfaqen edhe në sistemin ekonomik dhe financiar të vendit.
Prej më shumë se dy javësh, Rusia ka kryer sulme pothuajse të vazhdueshme ndaj Kievit duke përdorur dronë më të shpejtë me motorë reaktivë. Këto goditje kanë çrregulluar jetën e përditshme, biznesin dhe funksionimin e institucioneve qeveritare. Si Rusia, ashtu edhe Ukraina mohojnë se shënjestrojnë qëllimisht civilët gjatë sulmeve ajrore.
Një element tjetër i presionit ekonomik lidhet me bllokimin e porteve. Moska ka bllokuar efektivisht portet ukrainase në Detin e Zi, duke intensifikuar sulmet ajrore ndaj rajoneve jugore të vendit. Kravchenko tha se rreth 40 miliardë dollarë të ardhura nga eksporti janë në rrezik si pasojë e kësaj bllokade. Produktet kryesore të eksportit të Ukrainës—produktet bujqësore dhe hekuri e çeliku—transportohen pikërisht përmes porteve në Detin e Zi.
Ndërsa goditjet dëmtojnë infrastrukturën dhe industrinë, të ardhurat e brendshme buxhetore kanë nisur të bien nën presion. Sipas të dhënave të paraqitura, të ardhurat e brendshme ishin 1.35 miliardë dollarë nën nivelin e parashikuar gjatë tetë muajve të parë të vitit, ku një e katërta e këtyre humbjeve u regjistrua vetëm në muajin gusht. Roksolana Pidlasa, kryetare e komisionit parlamentar për buxhetin, theksoi se lufta po bëhet gjithnjë e më e kushtueshme dhe se Ukraina nuk mund t’i financojë më plotësisht nevojat e mbrojtjes përmes burimeve të brendshme, siç kishte ndodhur në vitet e mëparshme.
Ukraina shpenzoi rreth 42 miliardë dollarë për mbrojtjen në tetë muajt e parë të vitit, duke përjashtuar ndihmën ushtarake në formë materialesh. Megjithatë, gjenerimi i të ardhurave të brendshme dhe huamarrja vendase siguruan vetëm 39 miliardë dollarë gjatë kësaj periudhe, duke krijuar një diferencë të ndjeshme. Pidlasa tha se lufta këtë vit është bërë aq e kushtueshme sa nuk mbulohet as pjesa e vet e shpenzimeve.
Kostoja ditore e luftës u rrit në rreth 190 milionë dollarë këtë vit, nga 140 milionë dollarë në vitin 2023. Sipas saj, rritja lidhet me inflacionin, shtimin e numrit të trupave, rritjen e pagesave sociale për familjet e ushtarëve të rënë dhe konsum më të lartë të municioneve. Ukraina po përballet edhe me një deficit shtesë financimi për mbrojtjen deri në fund të këtij viti. Qeveria po kërkon mënyra për të shkurtuar ose shtyrë shpenzimet buxhetore jo-ushtarake dhe po negocion me partnerët perëndimorë për më shumë mbështetje financiare, por deri më tani nuk është gjetur asnjë zgjidhje e qartë dhe e shpejtë.
Botuar fillimisht në Telegrafi