Edhe pse Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli kanë punuar me koordinim të ngushtë gjatë operacioneve ushtarake kundër Iranit, tani mes tyre po shfaqen dallime të theksuara për qëllimet përfundimtare të fushatës dhe kushtet që duhet të plotësohen për t’i dhënë fund konfliktit. Në këtë fazë, tensionet vijnë ndërkohë që presidenti amerikan Donald Trump dhe kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu përballen me presione të ndryshme nga bazat e tyre elektorale.
Trump po kërkon një zgjidhje përmes diplomacisë, me një marrëveshje që, sipas synimit të tij, do të garantonte hapjen e Ngushticës së Hormuzit. Një pikë qendrore e kërkesës së tij lidhet me një varg masash që do të ndihmonin në uljen e rreziqeve të konfliktit, duke e zhvendosur theksin nga veprimet ushtarake drejt një mbylljeje politike të situatës.
Në këtë plan, presidenti amerikan kërkon largimin e uraniumit të pasuruar të Iranit. Kjo çështje shihet si komponent i domosdoshëm për të siguruar që tensionet të mos vazhdojnë të ushqehen nga avancimi i programit bërthamor. Për Trump, ky kombinim—hapja e Ngushticës së Hormuzit dhe largimi i uraniumit të pasuruar—duhet të shoqërohet edhe me një rrugë drejt mbylljes së konfliktit, i cili ka qenë i gjatë dhe ka prodhuar pasoja të dukshme.
Një tjetër element që e shtyn Trump drejt diplomacisë është ndikimi ekonomik që konflikti ka sjellë në tregjet e energjisë. Përçarja politike brenda bazës së tij elektorale, sipas dinamikave që po shfaqen, po i shton presionin për të gjetur një formulë që të paraqitet si zgjidhje—e jo thjesht si përshkallëzim i mëtejshëm. Në këtë kontekst, hapja e Ngushticës së Hormuzit shihet si çelës për rikthimin e normalitetit në qarkullimet energjetike dhe për uljen e çmimeve.
Dallimet rreth kushteve të paqes mes SHBA-së dhe Izraelit
Ndërkohë, Netanyahu po përballet me presion që lidhet me pritshmëritë e bazës së tij politike. Ndryshe nga qasja e Trump, që synon një marrëveshje diplomatike me kushte konkrete, përplasja mes tyre lidhet me mënyrën se si duhet të përmbyllet konflikti dhe çfarë duhet të jetë rezultati final i fushatës. Këto divergjenca po dalin në pah pikërisht në momentin kur të dy udhëheqësit kanë nevojë të ruajnë mbështetjen e elektorateve të tyre.
Trump po e lidh zgjidhjen me garanci të prekshme: hapjen e Ngushticës së Hormuzit, largimin e uraniumit të pasuruar dhe mbylljen e një konflikti që, sipas ndikimeve të raportuara, ka rritur çmimet e energjisë dhe ka shkaktuar përçarje. Për të, një rezultat i tillë do të shërbente si një “pikë fundore” që i jep fund ciklit të rrezikut, ndërsa i mundëson qeverisë së tij të argumentojë se është arritur progres pa e zgjatur konfliktin.
Nga ana tjetër, Netanyahu po shkon drejt një qasjeje që nuk përkon plotësisht me kushtet që kërkon Trump. Këto dallime, sipas përshkrimit të situatës, lidhen drejtpërdrejt me mënyrën e interpretimit të objektivave përfundimtare: çfarë duhet të arrihet, kur dhe me çfarë instrumentesh. Në fund të fundit, përplasja nuk është vetëm strategjike, por edhe politike, pasi të dy liderët po marrin sinjale të ndryshme nga grupet që i mbështesin.
Ndërkohë që SHBA-ja dhe Izraeli kanë treguar koordinim të ngushtë në fazat e operacioneve kundër Iranit, faza pasuese po duket më komplekse. Dallimet rreth përfundimit të luftës, kushtet për një marrëveshje dhe roli i diplomacisë janë çështjet që po ndajnë tashmë qasjet. Për Trump, një zgjidhje diplomatike është rruga për të siguruar hapjen e Ngushticës së Hormuzit, largimin e uraniumit të pasuruar dhe ndalimin e pasojave që kanë rënduar energjinë dhe kanë rritur tensionet brenda bazës së tij politike. Për Netanyahu, presionet e brendshme politike po e bëjnë më të vështirë përkimin me këtë formulë, duke e çuar përballjen në një pikë ku qëllimet finale nuk po shihen njësoj nga të dy partnerët.
Botuar fillimisht në Albeu