Bashkimi Evropian ka shprehur tri vërejtje brenda një periudhe tre-ditore, duke i lidhur ato me veprimet e autoriteteve të Kosovës në veriun e vendit. Në qendër të reagimeve kanë qenë çështjet që lidhen me institucionet gjyqësore dhe me situatën në terren, ku janë përfshirë edhe procese me banorët në zonën e Ujmanit.
E para lidhet me shqetësimin e BE-së për dekretin për dorëheqjet e personelit gjyqësor serb. Në një deklaratë të datës 21 korrik, përmes zëdhënëses në Bruksel, BE-ja ka reaguar ndaj vendimit të Këshillit Prokurorial të Kosovës. Sipas kësaj deklarate, KPK kishte pranuar dorëheqjet e personelit serb, edhe pse ato ishin dorëzuar katër vjet më parë. BE-ja thekson se vendimi erdhi pasi personeli serb i ka tërhequr letrat e dorëheqjes.
Në të njëjtën kohë, BE-ja ka shprehur shqetësim edhe për dekretimin e vendimit nga ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu. Në komunikimin e saj, BE-ja ka rikujtuar se, sipas Kushtetutës, Kosova është një shoqëri multietnike e qeverisur nga sundimi i ligjit dhe se sistemi gjyqësor duhet të reflektojë diversitetin etnik të Kosovës. Po ashtu, BE ka theksuar se i ka bërë thirrje vazhdimisht Kosovës që të mundësojë riintegrimin e personelit gjyqësor të serbëve në përputhje me ligjet e Kosovës dhe marrëveshjet që dalin nga dialogu.
“BE-ja mirëpret tërheqjen e dorëheqjeve të paraqitura më 15 korrik 2026 nga ana e gjykatësve, prokurorëve dhe stafit mbështetës serbë të Kosovës. BE është e shqetësuar me vendimin e djeshëm të Këshillit Prokurorial të Kosovës (KPK) për të pranuar dorëheqjet të cilat tashmë ishin tërhequr dhe me vendimin e sotëm të ushtrueses së detyrës së presidentes për të dekretuar këto dorëheqje. Kjo duket të mos jetë në përputhje me ligjin, me procedurën e nevojshme dhe kërkesat nga sundimi i ligjit në Kosovë”, thuhet në deklaratën e BE-së.
BE kërkon përmbajtje dhe respektim të procedurave në veri
Vërejtja e dytë lidhet me situatën në Ujman, ku, sipas reagimit të BE-së, autoritetet kanë shkuar drejt rrënimit të vilave në pronën e ndërmarrjes “Ibër-Lepenc” (Ibar-Lepenac). Në reagimin e saj, Zyra e BE-së në Kosovë ka dalë në mbrojtje të vilave menjëherë një ditë pasi ka filluar rrënimi i 11 prej tyre. Në komunikim thuhet se kjo ka ndodhur pavarësisht se banorët e prekur kishin nisur procedura gjyqësore brenda afatit 15-ditor të përcaktuar në njoftimet e ndërmarrjes publike Ibër-Lepenc/Ibar-Lepenac, për lirimin dhe pastrimin e tokës.
BE-ja ka shprehur keqardhje për rrënimin, duke thënë se nuk është respektuar procedura e rregullt ligjore. Në të njëjtën pjesë të deklaratës, BE thekson se kjo nuk është hera e parë që një situatë e tillë përsëritet në veri të Kosovës. Reagimi i BE-së vë theks edhe në kohën e ndodhjes së këtyre veprimeve: sipas saj, kjo ka ndodhur në një periudhë të kohëve të fundit, duke nisur që nga shkurti i këtij viti.
Vërejtja e tretë, e përmendur në kuadër të të tria reagimeve, lidhet me thirrjen e BE-së për përmbajtje të presionit mbi Këshillin Gjyqësor. Pas shqetësimeve rreth proceseve gjyqësore dhe zbatimit të vendimeve në terren, BE ka bërë apel që situata të mos përshkallëzohet më tej dhe që institucionet të veprojnë në përputhje me standardet e sundimit të ligjit.
Në tërësi, reagimet e BE-së në tri çështje të ndryshme përbëjnë një sinjal të qartë për autoritetet e Kosovës, si në drejtim të trajtimit të dorëheqjeve dhe riintegrimit të personelit gjyqësor serb, ashtu edhe në drejtim të respektimit të procedurave ligjore në rastet që lidhen me banorët në Ujman, pranë Liqenit të Gazivodës/Ujmanit.
Botuar fillimisht në Koha.net