Ekspozita “Tjetër herë” e Arianit Beqirit ka sjellë një përvojë krejt ndryshe në Galerinë e Arteve të Prishtinës. Në vend të një shikimi tradicional, vizitori përballet me një ambient ku pikturat nuk janë vendosur për t’u parë nga lart. Ato shfaqen të përmbysura, të ndara mes hapësirës ku dallohet loja me këndvështrimin dhe mënyrën se si trupi lëviz për t’i zbuluar veprat.
Në këtë instalacion, publiku nuk pritet të jetë vëzhgues pasiv. Për të kuptuar pjesët, duhet të shtrihet në dysheme, të drejtojë vëmendjen drejt elementëve që shfaqen në errësirë dhe të kërkojë dritën mbi pikturat. Disa nga punimet janë varur në mënyrë që të shihen vetëm kur vizitori merr pozicionin e duhur, duke e bërë shikimin një proces aktiv. Në qendër të përvojës qëndron ideja se mënyra se si e shohim botën nuk është më pak e rëndësishme se vetë ajo që shohim.
Ekspozita është ndërtuar edhe me elemente simbolike që e lënë hapësirën të hapur për interpretim. Vizitorët ndeshen me një flamur bosh që shfaqet në momentin kur ai ngrihet, ndërsa në galeri shpaloset edhe një “himn” abstrakt. Kështu, shenjat vizuale dhe tingujt shndërrohen në një përvojë që kërkon pjesëmarrje, ku secili mund të gjejë kuptimet e veta brenda instalacionit.
“Tjetër herë” është një ekspozitë që u hap të hënën mbrëma në Galerinë e Arteve të Prishtinës. Në të njëjtën kohë, njoftohet se shfaqja ishte rihapur në fund të vitit të kaluar, duke rikthyer përjetimin e saj pas mbylljes që ishte shënuar në vitet ’90. Përpara se të hysh në galeri, publiku kalon një rrugë hyrëse që e përgatit atmosferën: në një hapësirë ku performanca muzikore dhe ngritja e flamurit bosh bëhen pjesë e skenografisë së përgjithshme.
Një flamur bosh dhe një proces shikimi që të ndryshon pozicionin
Ngjarja kishte një lloj “parahapjeje” në platonë e Pallatit të Rinisë dhe Sporteve, ku performanca muzikore shoqëroi ngritjen e flamurit bosh. Ky flamur merr ngjyrën e qiellit, duke krijuar një kontrast vizual që tërheq vëmendjen që në fillim. Më pas, vizitori zhvendoset në galeri dhe e gjen veprën të strukturuar në mënyrë që të mos funksionojë si një ekspozim i zakonshëm.
Rrjedha e përvojës lidhet edhe me kolonën zanore të veprës “Spiegel im Spiegel” të kompozitorit Arvo Pärt. Muzika interpretohet nga Ilir Bajri në piano dhe Rron Bakalli në violinë. Kombinimi i tingullit me instalacionin vizual e thellon ndjesinë e dyshimit dhe të kërkimit: teksa publiku lëviz mes pozicioneve për të parë pikturat, përjetohet edhe pyetja e drejtpërdrejtë që artikulohet brenda saj, siç është “në çfarë kohe jetojmë”.
Në fund, ekspozita e Beqirit e kthen shikimin në një sfidë konkrete: të ngresh kokën, të shtrihesh, të gjesh dritën dhe të shohësh ndryshe. “Tjetër herë” nuk mbetet vetëm në nivelin e formës vizuale, por e shtyn vizitorin të reflektojë mbi lidhjen mes botës që sheh dhe mënyrës se si e sheh. Përmes një instalacioni ku pikturat vendosen me qëllim të veçantë dhe ku prania e vizitorit është e domosdoshme për të zbuluar veprën, ekspozita krijon një hapësirë ku simbolika, ngjyrat dhe muzika bashkohen për të ndërtuar një përvojë të vetme.
Botuar fillimisht në Koha.net