Filmi më i ri i Christopher Nolanit, “The Odyssey”, po shënon ndikim të fortë Në Kosovë, duke u shoqëruar me thyerje rekordesh shikuesish gjatë tre ditëve të shfaqjes. Për publikun në kinematë “Cineplexx”, rrëfimi i Odiseut nuk vjen vetëm si një tjetër adaptim i një historie të njohur, por si një përvojë kinematografike që sjell në ekran një epokë të largët, ndërkohë që e afron më shumë personazhin me njeriun.
Vendosja e tonit nis që në momentin e parë. Një maket i Kalit të Trojës është imazhi që u shfaqet shikuesve para se projektori të marrë “jetë”, duke i futur direkt në botën e rrëfimit. Kinemaja e kthen këtë hyrje në një lidhje të qartë me të kaluarën, pasi imazhet e Bekim Fehmiut – aktorit të njohur nga Kosova, i cili më parë ka luajtur në “L’Odissea” të vitit 1968 – e rikthejnë publikun te Odiseu që u bë pjesë e historisë në fund të viteve ’60 të shekullit të kaluar.
Ndryshe nga versioni i vitit 1968, i prezantuar si seri që i qëndroi goxha besnike veprës klasike të Homerit dhe që më pas e nxori Fehmiun drejt një figure ndërkombëtare, këtë herë publiku po ndjek “Odiseun” e Nolanit. “The Odyssey” është prodhim i realizuar me teknologjinë e kohës dhe, sipas mënyrës si prezantohet në ekran, zhvesh pak nga forca e legjendës për ta bërë më të prekshëm heroin. Kjo zgjedhje shërben për të zbutur kufirin mes mitit dhe realitetit, duke e bërë historinë më afër shikuesve të sotëm.
Një rol të rëndësishëm në këtë hyrje i jepet edhe kolonës zanore me tinguj shqip. Rrjedha e shfaqjes në Kosovë vjen e paraprirë nga vëmendja që ka marrë historia edhe përmes muzikës, e cila e shoqëron rrëfimin me elementë identitarë. Kjo është pjesë e asaj që e bën filmin të dallohet që nga pritja e parë: shikuesit nuk po vijnë vetëm për një titull të madh, por për një përvojë që e ndërthur epikën me një detaj të veçantë për publikun vendas.
“The Odyssey” i jep Odiseut dimension më njerëzor
Filmi nis me një ide që shfaqet që në fjalët hapëse të prodhimit: “Është një kohë e magjisë së dukshme”. Kjo frazë shërben si boshti mbi të cilin ndërtohet përvoja kinematografike dhe e vendos parahistorinë në një ritëm që shihet si më i afërt për publikun. Për rrëfimin kinematografik, sfondi historik kthehet në një udhëtim mes shekujve 8 dhe 7 para erës sonë, një periudhë që ka qenë prej kohësh temë e tregimeve të njohura.
Përmbajtja e historisë është e qartë: pas luftës 10-vjeçare të Trojës, grekët i mposhtin trojanët me hilenë e një kali të bërë si dhuratë. Në qendër të kësaj vale ngjarjesh qëndron sfida e mbretit të Itakës, që përballet me detyrën e kthimit në shtëpi. “The Odyssey” paraqitet si rrëfim që flet për brezat e rinj përmes një historie legjendash që zë vend këtu për rreth 2 mijë e 700 vjet. Në këtë interpretim, Odiseu nuk është thjesht një emër i njohur i epikës, por një figurë që shihet të “matet” me pasojat e vendimeve të tij.
Matt Damon luan rolin e Odiseut dhe filmi e paraqet atë si besnik ndaj atdheut të tij, Itakës. Përballë udhëtimit, ai synon të ruajë lidhjet: bashkëshorten, të birin dhe bashkëvendësit e tij. Sfidat nuk shfaqen vetëm si pengesa në rrugë, por si një seri situatash ku Odiseu duhet të reagojë pa u ndalur. Rrëfimi e thekson se kthimi në Itakë është një histori më vete, me përballje “me gjithçka”, pa ndërprerje dhe pa lehtësim.
Si pjesë e gjithë kësaj, filmi i Nolanit shfaqet me një kujdes që synon të mbajë tensionin dhe të ruajë ritmin, duke e bërë që Odiseu të mos mbetet në dimensionin e largët të legjendës. Kjo qasje e shoqëron të gjithë projektin, nga mënyra si prezantohet filmi te publiku, tek mënyra si rrëfimi hyn në thellësinë e mitit. Në Kosovë, ky projekt ka gjetur përgjigje të fortë: në tri ditë shfaqjeje, “The Odyssey” ka thyer rekorde shikuesish dhe i ka kthyer shumë shikues drejt kinemasë, teksa historia e vjetër e Odiseut ringjallet në ekran me një interpretim të ri.
Botuar fillimisht në Koha.net