Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka nisur të përdorë një ligj tregtar të vitit 1930 për të vendosur tarifa të reja marramendëse prej 50% për disa mallra kanadeze. Ky vendim prek kategori të ndryshme produktesh dhe, në praktikë, rrezikon ta zgjer ekonfliktin tregtar mes SHBA-së dhe partnerit të saj të dytë tregtar, Kanadasë.
Sipas njoftimeve përkatëse të shpallura, tarifat lidhen me mallrat kanadeze të renditura në shtojcat e tre shpalljeve që Trump nënshkroi të hënën. Për pasojë, disa sektorë të tregtisë së import-eksportit mund të përballen me rritje të kostove dhe tensione të reja. Ligji i përdorur i vitit 1930 i jep presidentit hapësirë që të vendosë masa të shpejta, pa kërkuar miratim paraprak nga Kongresi në raste të caktuara.
Ndër produktet që përmenden si të prekura janë edhe pajisjet elektrike, përfshirë frigoriferët, si dhe makineritë. Kjo tregon se ndikimi i tarifave nuk kufizohet vetëm në një grup mallrash, por mund të shtrihet në zinxhirë të ndryshëm furnizimi. Në të njëjtën kohë, vendimi nuk hyn menjëherë në fuqi: tarifat nuk do të fillojnë të zbatohen brenda 30 ditëve nga shpallja, çka u jep kompanive një periudhë për t’u përshtatur me kostot dhe planifikimet e reja tregtare.
Tarifat 50% ndaj Kanadasë, rrezik për përshkallëzim tregtar
Trump e ka argumentuar këtë masë duke iu referuar Seksionit 338 të Aktit të Tarifave të vitit 1930. Ky dispozitë, sipas mënyrës si e përdor Trump, lejon që një president të vendosë tarifa deri në 50% për mallra kur një vend besohet se po diskriminon produktet amerikane. Megjithatë, ky ligj nuk është zbatuar më parë në këtë mënyrë, që do të thotë se tashmë po provohet një rrugë e pazakontë për të ushtruar presion ekonomik.
Javën e kaluar, presidenti amerikan kishte paralajmëruar një skenar edhe më të ashpër: kërcënimin me tarifa më të larta ndaj mallrave kanadeze. Arsyeja e përmendur lidhej me synimin për të ndëshkuar Kanadanë për ndikimin që zjarret e fundit kanë pasur tek amerikanët. Kjo lidhje e parë me krizën e zjarreve kishte bërë që vendimi i fundit të shihej si pjesë e një presioni më të gjerë, por një sqarim u dha më pas nga administrata.
Gjatë ditës së hënën, një zyrtar i lartë i administratës iu drejtua gazetarëve duke thënë se veprimi i ndërmarrë nuk kishte lidhje me zjarret dhe paralajmërimet e mëparshme. Sipas tij, “Presidenti ka mundësi të tjera për këtë”, duke nënkuptuar se tarifat e reja burojnë nga arsye të tjera dhe jo nga çështja e zjarreve në ditët e fundit. Ky distancim ka rëndësi, sepse e zhvendos diskutimin nga një shkak i përkohshëm tek një mekanizëm i strukturuar tarifor.
Në fakt, pjesa e fundit e tarifave, siç u shpjegua, lidhet me trajtimin e dyshuar diskriminues të automjeteve, alkoolit dhe produkteve të qumështit amerikan. Kjo do të thotë se fokusi i masës së re nuk është vetëm mbi një sektor, por mbi disa fusha ku mund të ketë mosmarrëveshje rregullatore ose tregtare. Meqë tarifat janë vendosur në nivel të lartë prej 50% dhe zbatimi pritet të nisë pas 30 ditësh, vendimi po krijon një terren të ri për negociime ose reagime reciproke.
Botuar fillimisht në Telegrafi