Shtetet e Bashkuara dhe Irani i janë rikthyer bombardimeve të përditshme, teksa vijojnë përpjekjet për të ushtruar kontroll mbi Ngushticën e Hormuzit. Lëvizjet e të dyja palëve po tregojnë se nuk ka sinjale tërheqjeje, pavarësisht diskutimeve për një dalje përmes diplomacisë dhe tentativa të ndryshme për të ulur tensionet në terren.
Konflikti është rikthyer në një dinamikë më të ashpër pasi sulmet janë përshkallëzuar, duke e bërë gjithnjë e më të vështirë menaxhimin e situatës. Sipas kornizës së shpalosur nga Uashingtoni, administrata Trump thotë se është e hapur për bisedime, por realiteti në terren tregon një ngurtësi nga Teherani. Irani, deri më tani, ka refuzuar të heqë dorë nga kontrolli mbi këtë korridor jetik transporti për naftën në Gjirin Persik.
Në këtë kontekst, përplasjet e vazhdueshme po ngrenë shqetësime edhe për fazën e ardhshme të konfliktit. Rimëkëmbja e sulmeve dhe rritja e tyre kanë rrëzuar marrëveshjen e përkohshme të armëpushimit, duke i dhënë fund periudhës së qetësimit që ishte arritur më parë. Ndërkohë, përballë përshkallëzimit të ri, janë raportuar edhe viktima të reja ushtarake amerikane, çka e bën situatën më të ndjeshme politikisht dhe strategjikisht për Shtetet e Bashkuara.
Ngushtica e Hormuzit: pa tërheqje, rreziku rritet çdo ditë
Pas rritjes së sulmeve, ndikimi nuk ka mbetur vetëm në planin ushtarak. Përplasjet kanë pasur pasoja të drejtpërdrejta edhe në ekonominë e brendshme amerikane, pasi çmimet e benzinës në SHBA janë rritur sërish. Kjo krijon një barrë të re për republikanët, veçanërisht në prag të zgjedhjeve të ndërmjetme, ku çdo ndryshim në kosto të jetesës dhe çmime energjetike mund të reflektohet në qëndrimet elektorale.
Në një linjë të qartë komunikimi, Trumpi ka dërguar një paralajmërim të fortë. Ai ka thënë se “sa herë që Irani vret një ushtar amerikan”, në vazhdim “do të paguajë shumëfish për atë vrasje”. Kjo deklaratë, në një moment kur sulmet vijojnë të intensifikohen, shërben si sinjal se Uashingtoni e lidh qëndrimin e tij me logjikën e përshkallëzimit, duke synuar ta detyrojë Teheranin të ndryshojë qëndrim.
Ndërkaq, një vlerësim i mundshëm për arsyet e zhvillimeve të fundit vjen nga Mona Yacoubian, drejtoreshë e Programit për Lindjen e Mesme në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare. Ajo ka thënë se përshkallëzimi i ri reflekton “një keqkuptim thelbësor të psikologjisë iraniane dhe mungesën e mësimeve të nxjerra” nga përplasjet e mëparshme. Sipas saj, ndërkohë që të dy palët rrisin intensitetin, ato veprojnë me bindjen se mund të tejkalojnë tjetrën përmes një rritjeje edhe më të madhe të veprimeve ushtarake.
Yacoubian ka theksuar se llogaritja e secilës palë është që të dyfishojë përshkallëzimin ushtarak si mënyrë për të thyer ngërçin dhe për ta detyruar palën tjetër të lëshojë pe. Por, sipas saj, rreziku qëndron te fakti se sa më shumë të përshkallëzohet situata, aq më e vështirë bëhet të shfrytëzohen mundësitë për t’u rikthyer te diplomacia. Në këtë mënyrë, edhe pse ka pasur disa shenja shprese për bisedime, ekziston frika që palët të kthehen drejt një lufte të gjithanshme, duke e bërë të paqartë rrugën e daljes nga cikli i përplasjeve.
Botuar fillimisht në Koha.net