Një grup universitetesh kineze ka bashkuar kërkimin për të zhvilluar sy artificialë të frymëzuar nga shikimi i njeriut, me qëllimin që këta sensorë të shërbejnë te robotët dhe te sistemet e drejtimit automatik të automjeteve. Projekti synon të adresojë një problem që shfaqet shpesh në botën reale: edhe kamerat më të avancuara dhe inteligjenca artificiale nuk arrijnë gjithmonë të ruajnë performancë të njëjtë kur ndryshojnë papritur kushtet e ndriçimit.
Studiuesit prezantuan zgjidhjen e tyre në revistën shkencore “Nature Communications”. Sipas përshkrimit të projektit, sensorët e rinj janë dizajnuar që të përshtaten me luhatjet e menjëhershme të ndriçimit, duke imituar në mënyrë funksionale mënyrën se si syri i njeriut reagon ndaj ndryshimeve të dritës. Ideja është që pajisjet e automatizuara të mund të “shohin” më qartë dhe më besueshëm edhe në skenarë ku drita ndryshon shpejt.
Aktualisht, robotët dhe automjetet autonome mbështeten shumë në kamera të sofistikuara dhe në inteligjencën artificiale për të interpretuar hapësirën përreth. Këto sisteme janë trajnuar për të njohur objekte, për të lexuar shenjat dhe për të kuptuar lëvizjen e mjedisit. Megjithatë, sfida mbetet fakti që performanca e tyre mund të mos jetë gjithmonë e qëndrueshme kur sistemi përballet me ndryshime të forta të dritës, të cilat ndikojnë drejtpërdrejt në imazhe.
Në praktikë, një nga situatat tipike ku kjo vështirësi bëhet e dukshme është kontrasti i madh midis një qielli të errët dhe dritave të mjeteve të tjera. Kur një pjesë e skenës është shumë e errët dhe pjesë tjetër ndriçon fort, kamera mund të ketë vështirësi të ruajë detaje të njëjta për të gjithë skenën. Kjo krijon rrezik që algoritmet e shikimit të marrin të dhëna jo aq të balancuara, duke ndikuar te vendimmarrja e sistemit të automatizuar.
Pikërisht për këtë arsye, studiuesit e universiteteve kineze propozojnë sensorë që synojnë të reagojnë më shpejt dhe më natyrshëm ndaj lëvizjeve të dritës. Qasja e tyre i kthen “fokusin” sistemit: jo thjesht te kamera si pajisje që kap imazhin, por te një mënyrë e re e të ndjeshit të dritës që lidhet me parime të frymëzuara nga shikimi i njeriut. Në këtë mënyrë, syri artificial vjen si një zgjatje teknike që përpiqet të sigurojë stabilitet më të lartë kur ndriçimi ndryshon.
Qëllimi është përshtatja e shpejtë ndaj ndryshimeve të ndriçimit
Projektimi i paraqitur në “Nature Communications” është i përqendruar te sensori i aftë të përballojë luhatjet e menjëhershme të ndriçimit. Në skenarët e jetës reale, drita nuk ndryshon vetëm gradualisht—shpesh ajo luhatet papritur, për shembull nga reflektimet e rrugës, ndryshimet e motit, kalimi nga errësira në ndriçim, ose dritat e automjeteve që hyjnë në fushën e shikimit. Duke u mbështetur në karakteristika të ngjashme me ato të syrit të njeriut, sistemi i ri synon të ruajë më mirë detajet vizuale në kushte të tilla.
Nëse ky objektiv përmbushet, aplikimet praktike mund të jenë të drejtpërdrejta. Robotët që operojnë në mjedise me ndriçim të paqëndrueshëm do të kishin një përmirësim të mundshëm në mënyrën si perceptojnë rrethin. Po ashtu, automjetet me drejtim automatik do të përfitonin nga një ndjeshmëri më e përshtatshme ndaj kontrasteve dhe luhatjeve të dritës, duke i bërë më të besueshme analizat që bëhen në kohë reale.
Edhe pse kamerat moderne dhe inteligjenca artificiale mbeten thelbësore për sistemet autonome, ky kërkim tregon se zhvillimi i shikimit për makinat dhe robotët nuk varet vetëm nga algoritmet. Ai lidhet edhe me mënyrën se si kapet dhe përpunohet drita. Sensorët e rinj të frymëzuar nga syri i njeriut përfaqësojnë një hap në këtë drejtim, duke synuar të rrisin qëndrueshmërinë e performancës kur pajisjet përballen me ndryshime të forta të ndriçimit.
Botuar fillimisht në Albeu