Suedia po përballet me një ngërç të ri politik pas zgjedhjeve të 13 shtatorit, teksa liderja e Social Demokratëve, Magdalena Andersson, ka deklaruar se aktualisht nuk ka mundësi të formojë qeverinë. Ajo e bëri të qartë pozicionin e saj të hënën, duke paralajmëruar edhe kthimin e mandatit te kryetari i parlamentit, Andreas Norlén.
Andersson u shpreh se ka arritur në përfundimin se “aktualisht nuk ka mundësi që unë të formoj një qeveri”. Në këto rrethana, procesi institucional kalon në fazën tjetër, ku Norlén duhet të përcaktojë se kush do të ketë mundësinë përpjekjen e radhës në formimin e qeverisë. Njoftimi i saj e mbyll për momentin rrugën e një marrëveshjeje të menjëhershme brenda bllokut të qendrës së majtë, që doli me një fitore të ngushtë në parlament.
Norlén ka paralajmëruar se të mërkurën do të zhvillojë takime individuale me liderët e partive parlamentare, me qëllim të saktë të vlerësimit se kush mund të marrë përsipër përpjekjen e radhës për formimin e qeverisë. Një nga figurat kryesore në skenar është kryeministri në largim, Ulf Kristersson, i cili dha dorëheqjen pas humbjes së bllokut të tij në zgjedhje. Kristersson pritet të përpiqet të sigurojë mbështetje nga parti të tjera për të arritur shumicë parlamentare.
Në zgjedhjet e 13 shtatorit, katër partitë e bllokut të qendrës së majtë fituan 176 nga 349 ulëset në Riksdag. Përballë tyre, partitë e krahut të djathtë që mbështesnin qeverinë në largim morën 173 ulëse. Social Demokratët e Anderssonit u renditën si partia më e madhe e vetme, me 99 deputetë. Megjithatë, diferenca e ngushtë prej vetëm tri ulësesh nuk u përkthye automatikisht në një marrëveshje për të formuar qeverinë, pasi brenda bllokut të qendrës së majtë kanë ekzistuar dallime të brendshme.
Një nga çështjet që ka ndikuar në mbylljen e marrëveshjes lidhet me rolin që do të kishte Partia e Majtë në një qeveri të ardhshme. Mospajtimet kanë bërë që blloku, megjithëse fitoi shumicën parlamentare, të mos arrijë të unifikojë menjëherë kushtet politike për qeverisjen. Në ditët pas zgjedhjeve, vetë Kristersson bëri thirrje për “hapje konstruktive” mes partive dhe tha se nevojiten bisedime për të kapërcyer pengesat e deritanishme dhe për të krijuar kushtet për një qeveri të qëndrueshme.
Ngërçi i formimit të qeverisë e vë Suedinë përballë bisedimeve të vështira
Një tjetër pikë që pritet të ndikojë te negociatat është mundësia për një marrëveshje edhe me Partinë e Qendrës. Liderja e saj, Elisabeth Thand Ringqvist, ka deklaruar se partia do të ruajë një politikë të qendrës dhe se nuk do të mbështesë një qeveri që u jep ndikim forcave në skajet e spektrit politik. Ky qëndrim e bën edhe më të komplikuar arritjen e një koalicioni, sidomos kur hapësirat për konsensus duket se janë të kufizuara dhe kërkesat politike janë të qarta.
Procesi i formimit të qeverisë në Suedi nuk parashikohet të jetë i shpejtë. Kryetari i parlamentit ka të drejtë të paraqesë deri në katër kandidatura për kryeministër para Riksdagut. Nëse të katër propozimet refuzohen, vendi duhet të shkojë drejt zgjedhjeve të reja. Ndërkohë, situata politike është shoqëruar edhe me hetime paraprake për pretendime për mashtrim zgjedhor në disa raste, një element tjetër që shton pasigurinë gjatë periudhës pas zgjedhjeve.
Hetimet përfshijnë një çështje në Borlänge, e cila mund të ndikojë në 11 mandate nëse autoritetet zgjedhore vendosin për përsëritjen e votimit në atë zonë. Kjo do të mund të ndryshonte balancat brenda parlamentit, duke ndikuar potencialisht edhe te bisedimet për shumicën qeverisëse. Ndërsa Suedia mbetet pa një marrëveshje të re qeverisëse, Norlén pritet të përcaktojë hapat e ardhshëm pas konsultimeve me liderët e partive, në një proces që do të përcaktojë se kur dhe si mund të formohet qeveria e re.
Botuar fillimisht në Telegrafi