Nxehtësia ekstreme po e rrit rrezikun e thatësirës në Evropë dhe këtë e lidh një studim i një grupi ndërkombëtar kërkimor, “World Weather Attribution”. Analiza thekson se klima më e ngrohtë e sotme ka përshpejtuar humbjen e lagështisë nga toka, liqenet dhe lumenjtë e kontinentit, duke e bërë më të mundshme rënien e burimeve ujore gjatë periudhave të nxehta.
Sipas gjetjeve të studimit, kur temperaturat rriten, avullimi nga sipërfaqet e tokës bëhet më i shpejtë dhe ekosistemet humbasin më shpejt lagështinë që i mban të qëndrueshme. Kjo vë në provë rezervat natyrore, teksa ujërat sipërfaqësore si liqenet dhe lumenjtë shfaqin shenja më të hershme të uljes së nivelit. Në këtë kuadër, thatësira nuk vjen vetëm si pasojë e një periudhe pa reshje, por edhe si rezultat i proceseve fizike që intensifikohen nga nxehtësia.
Studimi e lidh drejtpërdrejt intensifikimin e këtij rreziku me ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu. Konkluzioni kryesor është se veprimtaria njerëzore ka përforcuar prirjen drejt thatësirës në Evropë, duke e bërë më të shpeshtë dhe më të fortë efektin e valëve të nxehta. Në vend që energjia e periudhës së ngrohtë të kompensohet nga reshje të mjaftueshme, konteksti klimatik sot favorizon humbjen e lagështisë dhe rritjen e kërcënimit që lidhet me thatësirën.
Pjesa më e ndjeshme e procesit, sipas rezultateve të studimit, është se nxehtësia nuk vepron e izoluar. Ajo ndikon në ciklin e ujit në disa nivele: nga toka deri te trupat ujorë sipërfaqësorë. Kur lagështia largohet më shpejt, edhe reshjet që mund të vijnë janë potencialisht më pak të mjaftueshme për të rikthyer ekuilibrin. Kështu, akumulimi i kushteve të favorshme për thatësirë bëhet më i shpejtë.
Nxehtësia ekstreme po e përshpejton humbjen e lagështisë, duke rritur rrezikun e thatësirës
Studimi i “World Weather Attribution” shpjegon se klima më e nxehtë e sotme ka përshpejtuar humbjen e lagështisë nga tokat, liqenet dhe lumenjtë në Evropë. Kjo nënkupton që edhe kur faktorët e tjerë janë relativisht të ngjashëm, efekti i temperaturave më të larta mbi avullimin dhe gjendjen e burimeve ujore është më i fortë se në të kaluarën. Si rezultat, rreziku i shfaqjes së thatësirës rritet, sidomos gjatë stinëve ose periudhave kur temperaturat ekstreme shfaqen më shpesh.
Ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu, sipas gjetjeve, e kanë intensifikuar këtë mekanizëm, duke e bërë që valët e nxehta të lidhen më fort me mungesën e ujit. Studiuesit e kanë ngritur këtë lidhje duke parë se si klima e ndryshuar ndikon te modelet e humbjes së lagështisë. Në këtë mënyrë, theksohet se thatësira në Evropë lidhet jo vetëm me sasinë e reshjeve, por edhe me mënyrën se si nxehtësia e lartë “thar” terrenin dhe sipërfaqet ujore.
Konkluzionet e studimit tregojnë një rrezik të qartë: sa më e nxehtë të jetë klima, aq më shpejt humbet lagështia nga tokat, liqenet dhe lumenjtë. Për rrjedhojë, thatësira mund të shfaqet më herët dhe të jetë më e vështirë për t’u zbutur, sidomos kur temperaturat ekstreme shoqërohen me reshje të pakta. Ky sinjal i fortë kërkon vëmendje të shtuar ndaj menaxhimit të ujit dhe planeve për përballimin e ndikimeve klimatike në nivel evropian.
Botuar fillimisht në IndeksOnline