Fëmijët e diagnostikuar me Çrregullimin e Deficitit të Vëmendjes dhe Hiperaktivitetit (ADHD) duket se përballen më shpesh me një mjedis prindëror më pak mbështetës dhe më të ashpër se bashkëmoshatarët e tyre. Një analizë e re ndërkombëtare, e publikuar në revistën shkencore “Child and Adolescent Psychiatry”, tregon se në familjet ku ka fëmijë me ADHD rritet rreziku i disiplinës së ashpër dhe i konflikteve në shtëpi.
Sipas gjetjeve të studimit, prindërit e fëmijëve me ADHD shfaqin më shpesh sjellje armiqësore, raportojnë më shumë konflikte familjare dhe, në disa raste, përmenden edhe praktika abuzive të prindërimit. Në të njëjtën kohë, autorët theksojnë se këta prindër kanë më pak gjasa të ofrojnë ngrohtësi emocionale, inkurajim, strukturë dhe kufij të qartë për fëmijët e tyre.
Analiza u mbështet në të dhëna nga 62 studime të realizuara në 19 vende të ndryshme. Në total, në hulumtim janë përfshirë më shumë se 13 mijë fëmijë dhe adoleshentë të moshës nga 2 deri në 18 vjeç. Prej tyre, 6.543 ishin të diagnostikuar me ADHD, ndërsa pjesa tjetër përbënte grupe krahasuese për të vlerësuar lidhjet mes simptomave të fëmijës dhe qasjeve të prindërimit.
Rezultatet tregojnë se prindërit e fëmijëve me ADHD kanë më shumë gjasa të përdorin një stil autoritar prindërimi. Ky model karakterizohet nga disiplinë e rreptë dhe nga një kërkesë e lartë që fëmijët të binden pa u lënë shumë hapësirë për diskutim. Në këtë kuadër, ekspertët theksojnë se prindërimi autoritativ—ai që bashkon ngrohtësinë emocionale me kufijtë e qartë dhe udhëzimin e qëndrueshëm—rezulton të jetë qasja që lidhet më fort me rezultate pozitive për fëmijët me ADHD.
Prindërimi i qartë e mbështet më mirë fëmijën me ADHD
Nga ana tjetër, studimi nënvizon se vetëm mbështetja emocionale nuk mjafton nëse mungojnë struktura dhe rregullat e qarta. Autorët argumentojnë se fëmijët me ADHD shpesh përballen me sfida në vetërregullimin e sjelljes, ndaj kanë nevojë për udhëzime konkrete dhe pritshmëri të qëndrueshme. Për këtë arsye, një qasje që është tepër e butë ose pa rregulla mund të mos e adresojë plotësisht vështirësinë e menaxhimit të sjelljes.
Po ashtu, hulumtimi paralajmëron se zbatimi i rregullave në mënyrë të ngurtë dhe pa ndjeshmëri emocionale mund të rrisë tensionet brenda familjes. Kjo lidhet me më shumë konflikte familjare, me ulje të sigurisë emocionale dhe, si pasojë, me përkeqësim të simptomave të ADHD-së. Studimi sugjeron se balanca mes kufijve dhe mënyrës së komunikimit ka rëndësi të veçantë për mirëqenien e fëmijës.
Një tjetër gjetje e analizës është se kujdestarët e fëmijëve me ADHD kanë më pak gjasa t’i inkurajojnë ata të jenë të pavarur ose të shprehin hapur mendimet dhe emocionet e tyre. Autorët theksojnë gjithashtu se sjelljet prindërore nuk formohen në izolim, por ndikohen nga shumë faktorë: simptomat e fëmijës, shëndeti mendor i prindërve, kushtet socio-ekonomike, niveli i arsimimit dhe përvojat e tyre gjatë fëmijërisë.
Në këtë kontekst, studimi përmend se ndikim kanë edhe ekspozimi ndaj traumave, si dhe përvoja me disiplinë të ashpër. Sipas studiuesve, modelet negative të prindërimit mund të kthehen në një cikël të vazhdueshëm, sidomos te prindërit që kanë përjetuar ndëshkime të rënda kur kanë qenë të vegjël. Përmbyllja e artikullit vë theksin te nevoja për edukim si të prindërve ashtu edhe të profesionistëve, në mënyrë që qasjet e prindërimit të jenë më të dobishme dhe të mbështesin më mirë fëmijët që jetojnë me ADHD.
Botuar fillimisht në Koha.net